بررسي توازن آوايي و همگوني لحن كلام در سور حواميم، از رهگذر سبك شناسي

موسيقي دروني كه يكي از شاخه‌هاي سبك شناسي آوايي و از شاخصه‌هاي نوين متون ادبي است، در پي پيوند و اتصال ميان شكل و محتواي كلام پديد آمده و احساس شعفي خاص در نهاد انسان ايجاد مي‌كند. يكي از وجوه اين شاخصه ادبي، لحن و آهنگ كلام است كه از جلوه هاي متعددِ موسيقي كلام به شمار آمده و شامل كيفيت تلفظ و خصوصيت گفتاري است كه گوينده با بهره‌گيري از آن، در انتقال پيام و تأثيرگذاري بر مخاطب بهره مي‌جويد. در اين ميان، قرآن، با بهره‌گيري كامل از زبان موسيقي و شاخصه مذكور آن، تأثير معنا بر مخاطب را دو چندان نموده است؛ به گونه‌اي كه در آياتي كه بيانگر عذاب است، لحن و آهنگ كلام سريع و كوبنده و در آيات بيانگر رحمت و مغفرت و نعمت الهي، لحن آن نرم و آرام بخش است. از ديگر سو، نظر به قرابت موضوعي سوري كه داراي حروف مقطعه مشابه هستند، موسيقي دروني، خاصه لحن و آهنگ كلام در اين سور، با روش تحليلي توصيفي مورد مداقه و كاوش قرار گرفته است. نتايج تحقيق نشان مي دهد كه آهنگ و لحن كلام در سور هفتگانه حواميم كه در ترتيب نزول قرآن نيز در پي هم نازل شده اند، تشابهي بسيار نزديك به هم داشته، از تناسب و هماهنگي بي نظيري برخوردار است، به گونه اي كه بسامد استفاده از حروف مدّي در هر سوره، تقريباً 72%، حروف مشدّد 31% و حروف لين نيز حدوداً 6% است كه تبيين گر هماهنگي بي نظير لفظ و معناي برآمده از واج ها و واژه ها در اين سور است.