تحليل اثر نامتقارن شكاف نرخ ارز بر رفاه اقتصادي در ايران

از رفاه به عنوان مهمترين شاخص خوشبختي و آسودگي ياد مي‌شود كه متأثر از عوامل متعددي است. در اين پژوهش تمركز بر شكاف نرخ ارز (نرخ برابري دلار به ريال) به عنوان عاملي اثرگذار بر رفاه اقتصادي قرار دارد. در تبيين اثر شكاف نرخ ارز بر رفاه اقتصادي، نخست رفاه اقتصادي با استفاده از شاخص تركيبي رفاه (IEWB) طي سال‌هاي 1400-1357 محاسبه و سپس الگوي پژوهش با رهيافت خودرگرسيوني با وقفه‌هاي توزيعي غيرخطي برآورد شد. محاسبه شاخص رفاه حاكي از آن است كه رفاه اقتصادي بعد از انقلاب تا پايان جنگ روندي كاهشي داشته و سپس بعد از جنگ با شيب ملايم افزايش يافت. روند افزايشي تا سال 1396 ادامه داشت و مجدد به دلايلي نظير شدت گرفتن تحريم‌ها و كاهش درآمدهاي نفتي ناشي از آن كاهش يافت. يافته‌ها در برآورد الگو نشان مي‌دهد شكاف نرخ ارز با اثري منفي (معكوس) بر رفاه اقتصادي همراه است و همچنين اثرگذاري نامتقارن دارد. نتايج نشان مي‌دهند شكاف نرخ ارز علاوه بر اثرات منفي كه روي رفاه مي‌گذارد باعث ايجاد رانت و فساد نيز مي‌گردد.