رابطه بين اجزاء پايه پولي و بخش حقيقي و پولي در اقتصاد ايران

طبق ديدگاه‌هاي اقتصادي پول مي‌تواند اثرات اسمي و حقيقي بر متغيرهاي اقتصادي داشته باشد. در اين بين تغييرات پايه پولي در اقتصاد را مي‌توان تابعي از تغييرات دارايي‌هاي مالي بانك مركزي به شمار آورد. بانك مركزي در كشورها وظيفه انتشار اسكناس را به عهده دارد. اين بانك از ذخاير ارزي، ذخاير طلا، مطالبات از دولت و مطالبات از بانك‌ها به عنوان پشتوانه براي انتشار اسكناس استفاده مي‌كند. بدهي بانك مركزي نيز همان اسكناس و مسكوكات در دست مردم، ذخاير قانوني، اضافي و احتياطي بانك‌هاي تجاري است. هدف اصلي اين مقاله بررسي رابطه بين اجزاء پايه پولي و توليد و تورم در اقتصاد ايران بود. در اين راستا با استفاده از مدل خودهمبسته با وقفه‌هاي توزيعي (ARDL) در دوره‌هاي زماني 1401- 1368 ارتباط بين متغيرها برآورد گرديد. نتايج به دست آمده مشاهده گرديد كه تاثير متغير بدهي بانك‌هاي تجاري به بانك مركزي بر توليد و تورم به ترتيب برابر با 0.33 و 0.62 و تاثير خالص بدهي بخش دولتي به بانك مركزي بر توليد و تورم به ترتيب برابر با 0.42 و 0.57 بوده است. با توجه به نتايج بدست آمده و اهميت توجه به سهم هر يك از اجزاء پايه پولي بر تورم و توليد در كشور، بانك مركزي بايد اهتمام بيشتري در تغيير سهم اجزاء پايه پولي داشته و در رشد بخش‌هايي كه سهم بالايي در تورم كشور داشته منضبط‌ تر عمل كند.