تغيير رويكرد از ژئوپليتيك به ژئواكونومي در منطقه غرب آسيا و راهبردهاي جمهوري اسلامي ايران

قلمروهاي ژئواستراتژيك قبل از دو جنگ جهاني براساس اهداف نظامي ترسيم مي‌گرديد در نتيجه مناطق ژئوپليتيك نيز مي‌بايست توجيه كننده و در بردارنده اهداف و برنامه‌هاي نظامي مي‌بودند و به همين علت به محض احساس كوچك‌ترين تغيير و تحول در ساختار نظام ژئوپليتيكي هر كشور ايجاد درگيري نظامي و توسل به زور گريزناپذير بود. به مرور زمان و پس از فروپاشي بلوك شرق و بوجود آمدن تغييرات و تحولات جديد در مقوله امنيت و مباحث استراتژيك و غلبه اهداف اقتصادي سياسي بر موضوعات صرفاً سياسي ساختارهاي نظام‌هاي ژئوپليتيكي به سمت تبديل شدن به ژئواكونومي در حال حركت مي‌باشند از اين رو قلمروهاي ژئواستراتژيك حتي فرسنگ‌ها دورتر از مرزهاي سرزميني بايد توجيهي اقتصادي- نظامي داشته باشد. اين چرخش قابل ملاحظه‌اي است كه ما امروزه شاهد تغيير در استراتژي‌هاي گوناگون قدرت‌ها به ويژه ايالات متحده آمريكا هستيم و روي همين اصل براي اولين بار دراواخر قرن دهه 90 ميلادي واژه ژئواكونومي مطرح شد كه برخي به اشتباه آن را جايگزين ژئوپليتيك مي‌دانند و گروهي هم به اشتباه فكر مي‌كنند كه دوران ژئوپليتيك به سر آمده و دوران ژئواكونوميك مطرح است. در حالي كه اين يك اشتباه در تعبير مفاهيم است زيرا واژه ژئواكونومي در واقع تغيير نام و هدف ژئواستراتژي است. به تعبير صحيح‌تر در مفهوم ژئواكونومي، اهداف با دخل تصرف در استراتژي‌هاي اقتصادي، با بهره‌گيري از بستر ژئوپليتيك به اهداف استراتژيك تغيير شكل داده‌اند.