روحانيت و كنشگري آن در مبارزات انقلاب اسلامي: تحليل محتواي مكاتبات امام خميني(ره) (1340-1350)

در پيروزي انقلاب اسلامي اقشار و گروههاي مختلف ايفاي نقش كردند. سوال اصلي پژوهش اين است كه واكنش روحانيت به مهمترين تحولات سياسي دهه 1340 چه بود و چه مناسباتي بين امام خميني(ره) به عنوان رهبر انقلاب با روحانيت در اين دهه برقراربود؟ فرضيه مقاله اين است كه نيمه اول دهه 1340 كنشگري فعالانه روحانيت در عرصه سياسي كشور را شاهد هستيم و در نيمه دوم از شدت واكنش آنها نسبت به رويدادهاي سياسي كاسته مي شود. براي پاسخ به سوال اصلي پژوهش از روش تركيبي كمّي-كيفي استفاده شده است. در روش كمّي تمامي مكاتبات امام خميني(ره) بين سال هاي 1340 تا 1350 به صورت آماري برحسب مخاطب، تاريخ و محتوا تنظيم گرديد و در گام بعدي اين مكاتبات با روش تحليل محتواي كيفي از نوع هدفمند مورد واكاوي قرارگرفت. يافته هاي پژوهش ضمن تاييد فرضيه اصلي نشان دادند در نيمه دوم دهه 1340 امام خميني(ره) نسبت به انفعال روحانيت نگران گرديده و سرگرم شدن آنها به امور آموزشي و يا مسائل كم اهميت را يك آسيب براي نهضت تلقي مي‌نمايند. اظهارنظرهاي امام خميني(ره) تاييد مي‌كنند كه روحانيت به صورت يكدست و منسجم با انقلاب همراهي نكرده و اقدامات برخي از آنها در اين دهه براي نهضت آسيب‌زا بوده است.