بررسي پيامدهاي محيط‌ زيستي توليد سيمان با استفاده از ارزيابي چرخه‌ حيات

صنعت توليد سيمان، علي رغم اثرات مثبت اقتصادي و اجتماعي، به‌دليل مصرف منابع اوليه‌ طبيعي، مصرف انرژي و توليد دي اكسيدكربن مي تواند پيامدهاي محيط زيستي به‌همراه داشته باشد. لازم به ذكر است كه توليد مواد، بدون در نظر گرفتن پيامدهاي محيطي، با نگرش توسعه‌ پايدار سازگار نيست. اگرچه پيشرفت هاي زيادي در دهه هاي گذشته از طريق توسعه‌ فناوري حاصل شده است، اما بررسي هاي لازم در خصوص مواد و سوخت هاي جايگزين نيز بايستي مدنظر قرار گيرد. صنعت سيمان زابل، از نظر اقتصادي كارآمد محسوب مي شود. در عين حال، اطلاعاتي در خصوص پيامدهاي محيطي آن موجود نيست. ارزيابي چرخه‌ حيات، روشي جامع براي جمع آوري و تجزيه و تحليل ورودي هاي بالقوه‌ محيطي و پيامدهاي توليد يك محصول يا كالا است. اين مطالعه با هدف ارزيابي اثرات محيط زيستي توليد سيمان خاكستري در كارخانه‌ سيمان سيستان با استفاده از ارزيابي چرخه‌ حيات انجام شد. تجزيه و تحليل و ارزيابي پيامدهاي محيط زيستي اين محصول، با استفاده از نرم افزار سيماپرو (نسخه ۹) و پايگاه داده‌ اكواينونت (نسخه ۳،۴) براساس استاندارد هاي ايزو ۱۴۰۴۰ و ايزو ۱۴۰۴۴ انجام گرديد. ۱۸ پيامد مياني با استفاده از شاخص ReCiPe 2016 midpoint H و ۳ دسته پيامد پاياني نيز با استفاده از شاخص ReCiPe 2016 endpoint تعيين گرديد. نتايج نشان داد كه در بيشتر پيامدهاي مورد بررسي، انتشارات مستقيم كارخانه، مصرف سوخت مازوت، پوزولان و برق، بالاترين سهم را دارند . آناليز حساسيت نيز حاكي از تأثيرگذاري هر يك از موارد مذكور بر پيامدها بود. بدين‌ترتيب كه كاهش ۲۰٪ از ميزان پوزولان، مازوت و برق، مي تواند موجب كاهش ميزان پيامدها از قبيل تخريب منابع فسيلي، گرمايش جهاني و سميت انساني و اكوسيستمي گردد. ميزان پيامدهاي پاياني pT ۲۷ به‌ويژه براي سلامت انسان با ميزان 97/2٪ به‌دست آمد. مهم ترين عامل مؤثر بر پيامد مذكور، مربوط به تشكيل ذرات معلق كمتر از 2/5 ميكرومتر بود. نتايج حاصل از انرژي خواهي تجمعي نيز نشان داد، سوخت هاي فسيلي با 97/89٪ بالاترين ميزان مصرف را داشته و سهم ساير منابع ناچيز بود. به‌طور كلي نتيجه‌ تحقيق حاضر نشان داد كه استفاده از سوخت هاي پاك، مي تواند موجب كاهش اثرات مصرف سوخت هاي فسيلي و انتشارات جوي ناشي از فرآيند توليد سيمان شود.