بررسي تنوع ريختي پنج گونه از گاوماهيان (Gobiiformes: Gobiidae) جنس Ponticola در رودخانه‌هاي حوضه‌ جنوبي درياي خزر

اين پژوهش با هدف بررسي تنوع ريختي پنچ گونه گاوماهي Ponticola  syrman، P. gorlap، P. iranicus، P. patimari و P. hircaniaensis از خانواده‌ Gobiidae به‌اجرا در آمد. بدين‌منظور، گونه‌هاي اين جنس از ايستگاه‌هاي مختلف در رودخانه‌هاي حوضه‌ جنوبي درياي خزر در سه استان گيلان، گلستان و مازندران نمونه‌برداري و تعداد 20 صفت اندازشي مورد بررسي قرار گرفت. سپس ويژگي‌هاي ريخت سنجي پس از استاندارد‌سازي، با استفاده از آناليزهاي چند متغييره از جمله PCA، Kruskal-Wallis و CVA مورد مقايسه قرار گرفتند. براساس نتايج، تمامي صفات مورد بررسي تفاوت معني‌داري را نشان دادند. گونه‌هاي مورد مطالعه به‌جز دو گونه‌ P. iranicus و P. hircaniaensis از يكديگر كاملاً متمايز شدند و مهمترين صفات تفكيك‌كننده شامل ارتفاع باله‌ پشتي دوم، فاصله‌ پيش‌مخرجي، طول باله‌ سينه‌اي، طول ساقه‌ دمي، فاصله‌ پيش باله‌ پشتي، طول باله‌ شكمي و طول سر بودند. با توجه به اينكه اعضاي جنس Ponticola از لحاظ ريختي بسيار به يكديگر شبيه بوده، از اين رو توصيه مي شود كه از مجموع صفات ريخت سنجي سنتي در آناليز رج بندي تجزيه به مؤلفه هاي اصلي و صفات مولكولي براي تفكيك گونه هاي اين جنس جهت تأييد نتايج فوق استفاده گردد.