مقايسه نگاره‌‌هاي خاوران‌نامه كاخ گلستان با بازتصويرگري آن‌ در دوره معاصر (با تأكيد بر چهارمين جشنواره هنرهاي تجسمي 1387)

توجه به وحدتي پايدار در محتواي ديني و عرفاني موضوعات هنر اسلامي، موجب توجه مخاطبان در دهه‌هاي اخير شده‌است. به اين معنا كه روحي مشترك با استحاله از الگوهاي مذهبي در نمودهاي گوناگون پديدار شده‌اند. اين پژوهش با مطالعات اسنادي، تصاوير بازنگري‌شده از نگاره‌هاي خاوران‌نامه كاخ‌موزه گلستان به شماره 7075 در تصويرسازي‌هاي معاصر را بررسي مي‌كند. ارزيابي تأثير تصويرسازي‌هاي معاصر از نسخه مصور خاوران‌نامه كاخ گلستان هدف اين پژوهش است و اين پرسش مطرح مي‌شود كه تصويرساز چه عناصري از نگاره‌هاي خاوران‌نامه را وام گرفته و از تكنيك‌هايي در اثر خود بهره برده‌است؟ بر اين اساس، از نسخه مصور كاخ‌موزه گلستان و تصويرسازي معاصر، شانزده اثر از هشت موضوع، به شيوه توصيفي–تحليلي با رويكرد تطبيقي و رهيافتي نظري، بر مبناي فرايند توصيف، تفسير و تبيين واكاوي مي‌شوند. گفتني است هنرهاي تجسمي و ‌نگارگري‌هاي شيعي حماسي همزمان، برخوردار از فضاي فرهنگي و اجتماعي زمان خود و سنت‌هاي هنري پيش از خود هستند. نوآوري و تطبيق عناصر با گرايش‌هاي فكري معاصر هنرمندان دو دوره، در آثارشان موج مي‌زند. نگاره‌هاي خاوران‌نامه در شيوه اجرا، در مقايسه با تصويرسازي‌هاي معاصر، واقع‌گراتر هستند؛ آن‌چه موضوع را از يك اثر رئاليستي متفاوت مي‌كند، وفاداري به متن است. تصويرسازي‌هاي معاصر تا اندازه‌ بسياري وابسته به اصل نگاره‌ها هستند، ولي در آن‌ها، تجربيات هنري معاصر، به‌روزرساني و گرايش‌هاي فكري هويداست. در هر دو طيف، توجه انسان به كالبد آرماني انساني و مسائل عقيدتي جامعه‌شان پيداست. ولي تصويرسازي‌ها، به‌جاي جنبه شجاعانه و دلاورانه حضرت در جنگ، بر جنبه اخلاقي و اندرزگويانه شخصيت ايشان، تأكيد دارند.