تزيينات و كتيبه‌هاي ضريح مطهر حضرت علي عليه ‌السلام

ساختار ضريح به‌سبب احترام به فرد مدفون‌شده و آسان‌شدن زيارت بر روي قبر در شكل‌هاي مختلفي ساخته و گذارده مي‌شود. از نمونه‌هاي عالي هنر ضريح‌سازي مي‌توان ضريح‌ امام علي (عليه السلام)، را نام برد كه به‌وسيله‌ هنديان انجام پذيرفته‌است. در اين پژوهش، ضمن بررسي تاريخ و چگونگي شكل‌گيري ضريح امام علي (عليه السلام)، در طول تاريخ، به معرفي ساختار و تزئينات آن پرداخته شده‌است. بنابراين، برآنيم به اين پرسش پاسخ دهيم كه ساختار ضريح و تزئينات به‌كاررفته در آن چيست و محتواي كتيبه‌ها از منظر فقه شيعي چيست؟ روش پژوهش حاضر، توصيفي-تحليلي بوده و شيوه‌ گردآوري داده‌ها به‌صورت اسنادي و مشاهدات ميداني است. يافته‌ها بيانگر آن است كه هنرمندان در ابراز انديشه و عقيده خود، از عناصر شيعي و علاقه به خاندان پيامبر (ص) و ائمه اطهار (عليهم‌ السلام) بهره گرفته‌اند. افزون بر اين، موضوع‌هايي مانند آيه‌هاي قرآني، اسماء الهي، احاديث و روايات قدسي و نبوي، شهادتين شيعه و حتي اشعار و ابيات ادبي در وصف و رثاي ائمه اطهار (عليهم ‌السلام) را بر روي ضريح‌ مي‌نگاشتند. كتيبه‌هاي ضريح امام علي (عليه ‌السلام)، برگرفته از آيه‌ها و مضمون‌هايي است كه در وصف، مقام و ويژگي‌ حضرت آورده شده و عمدتاً با سه خط خوشنويسي فارسي-عربي ثلث، نستعليق و كوفي به نگارش درآمده‌اند. مضمون كلي آن‌ها به‌درستي بيانگر حضور كلام وحياني خداوند، مقام و منزلت شخص متوفي و تفكر ولايت‌مدارانه در آيين اسلام است. همچنين، بيشترين تزئينات انجام‌‌شده بر روي سطوح ضريح امام علي (عليه ‌السلام) تزئينات اسليمي و ختايي بوده‌است.