بررسي رشد و عملكرد ارقام سيب زميني Solanum tuberosum L. در اثر كاربرد باكتري هاي تسريع‌كننده رشد وكود شيميايي در شرايط هواكشت و مزرعه با استفاده از تجزيه عاملي اكتشافي

جهت بررسي مؤثرترين تغييرات صفات براثر تيمارها در بين ارقام سيب‌زميني، دو آزمايش جداگانه طي دو سال زراعي 98- 1397 و 99 -1398 در گلخانه و مزرعه ايستگاه تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي اردبيل انجام شد. آزمايش اول براي بررسي كاربرد و عدم كاربرد كود شيميايي و تركيب سه نوع باكتري (ازوسپررليوم ليپوفرم، سودموناس پوتيدا، ازتوباكتر كروكوكوم) روي گياهچه هاي سه رقم سيب‌زميني (آگريا، كايزر و بانبا) به‌صورت فاكتوريل بر پايه طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار در سيستم هوا كشت به اجرا درآمد .در سال دوم در مزرعه براي سنجش اثر مصرف و عدم مصرف باكتري‌هاي ازوسپررليوم، سودموناس، ازتوباكتر در چهار سطح روي ميني تيوبرهاي توليدشده در سيستم هواكشت از سه رقم آگريا، كايزر، بانبا به‌صورت فاكتوريل بر پايه طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سه تكرار عملياتي شد. نتايج تجزيه عاملي براساس صفات موردمطالعه در آزمايش هواكشت نشان داد. صفات وزن، تعداد ميني تيوبر، تعداد ساقه، تعداد استولون با كاربرد كود شيميايي و صفات ارتفاع بوته و طول استولون در اثر مصرف كود بيولوژيكي افزايش يافته‌اند. در بين ارقام؛ رقم بانبا بيش ترين عملكرد (تعداد و وزن ميني تيوبر 162 ،1135 گرم) را با كاربرد كود شيميايي نشان داده است. با توجه به نتايج تجزيه عاملي آزمايش مزرعه‌اي، مصرف باكتري ازوسپررليوم باعث افزايش معني‌داري در صفات تعداد و وزن غده، تعداد ساقه و شاخص‌هاي رشد وزن خشك كل، وزن خشك غده، سرعت رشد محصول، سرعت رشد غده و سطح برگ شده و مصرف باكتري ازتوباكتر اثر افزايشي روي صفات ارتفاع بوته و تعداد استولون داشته است. در آزمايش مزرعه‌اي بيش ترين عملكرد ( تعداد و وزن غده 24 ،800 گرم) با توجه به صفات و شاخص‌هاي رشد در رقم اگريا با كاربرد باكتري آزوسپرليوم به دست آمد. با توجه به نتايج اين پژوهش، تغذيه با كود شيميايي در سيستم هوا كشت و استفاده از باكتري ازوسپررليوم ليپوفرم در مزرعه مي‌تواند سبب افزايش عملكرد سيب‌زميني شود.