اثر نانوسيليكون، ميكوريزا و ورمي‌كمپوست بر فتوسنتز جاري و انتقال ماده خشك تريتيكاله (Triticosecale Wittma L.) تحت تنش شوري

شوري يكي از مخرب ترين تنش هاي محيطي است كه تقريبا بر همه جنبه هاي فيزيولوژيكي و بيوشيميايي گياه اثر مي گذارد و تهديدي جدي براي عملكرد گياهان زراعي در مناطق خشك و نيمه خشك است. راه كارهاي متعددي به منظور كاهش اثرات سمي ايجاد شده به وسيله شوري بر رشد گياهان پيشنهاد شده است. در ميان آن ها استفاده از سيليكون و كودهاي زيستي نقش مهمي را در بهبود عملكرد گياهان ايفا مي كنند. در اين رابطه آزمايشي به صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار در گلخانه تحقيقاتي دانشگاه محقق اردبيلي در سال 1400 اجرا شد. فاكتورهاي مورد بررسي شامل سطوح شوري [عدم اعمال شوري به عنوان شاهد، شوري 30 و 60 ميلي مولار (به ترتيب برابر 1.8، 2.76 و 5.53 دسي زيمنس برمتر با كلريد سديم)]، كودهاي زيستي و آلي (عدم كاربرد به عنوان شاهد، ورمي كمپوست، ميكوريزا، كاربرد توأم ورمي كمپوست و ميكوريزا) و محلول پاشي نانوسيليكون (محلول پاشي با آب به‌عنوان شاهد، محلول پاشي 30 و 60 ميلي گرم در ليتر نانوسيليكون) بودند. نتايج نشان داد كاربرد هم زمان ورمي‌كمپوست با ميكوريزا و محلول‌پاشي 60 ميلي‌گرم درليتر نانوسيليكون در شرايط عدم اعمال شوري، انتقال ماده خشك از ساقه (209.01 درصد) و اندام ها ي هوايي به دانه (80.37 درصد) را كاهش داد ولي هدايت روزنه‌اي (50.47 درصد)، پروتئين برگ پرچم (27.13 درصد)، فتوسنتز جاري (153.41 درصد(، سهم فتوسنتز جاري در عملكرد دانه (89.56 درصد) و عملكرد دانه (88.88 درصد) را نسبت به شرايط عدم كاربرد كوهاي زيستي و نانوسيليكون تحت شرايط شوري60 ميلي‌مولار، افزايش داد. بر اساس نتايج اين آزمايش مي توان پيشنهاد نمود كه كاربرد نانوسيليكون، كودهاي زيستي و آلي مي تواند عملكرد دانه تريتيكاله تحت شرايط شوري را، با بهبود هدايت روزنه اي و فتوسنتز جاري افزايش دهد.