كاربرد رهيافت ماركوف - سوئيچينگ در بررسي فرضيه‌هاي رشد واردات – توليد و رشد صادرات – توليد در ايران

هدف از اين مطالعه بررسي رابطه عليت غيرخطي بين توليد، صادرات و واردات و بررسي فرضيه‌هاي رشد واردات-توليد و رشد صادرات‌-توليد در ايران با استفاده از داده ‏هاي فصلي طي دوره‏ي 1367:1 تا 1400:4 مي‏باشد. با توجه به اينكه اكثر سري‌هاي اقتصادي به علل مختلف از جمله تغييرات ساختاري اقتصادي يا تغيير رفتار عوامل اقتصادي در طول زمان دچار تغيير در روند و رفتار مي‌شوند، بر اين اساس تغييرات سري‌هاي زماني مي‌تواند موجب تغيير روابط بين متغيرها در طول زمان شود. از اين‌رو انتقال غيرخطي واردات و صادرات بسيار محتمل به‌نظر مي‌رسد. انتقال غيرخطي واردات و صادرات به معني تغيير نحوه اثرگذاري تغييرات واردات و صادرات بر توليد و برعكس مي‌باشد. بدين منظور از رويكرد غيرخطي خودرگرسيون‌برداري تغيير رژيم ماركوف جهت بررسي رابطه عليت غيرخطي استفاده شده است. نتايج نشان مي‌دهد كه با توجه با مثبت بودن عرض از مبدأ در رژيم اول و منفي بودن آن در رژيم دوم، رژيم اول بيانگر رژيم رونق و رژيم دوم نشان‌دهنده رژيم ركود مي‌باشد. با توجه به نتايج ماتريس احتمالات هم مي‌توان گفت رژيم رونق نسبت به رژيم ركود پايدارتر است. همچنين نتايج حاصل از رابطه عليت بيانگر رابطه عليت غيرخطي دوطرفه و تأييد فرضيه‌هاي بازخورد، يعني فرضيه‌هاي رشد صادرات-توليد و رشد واردات-توليد در ايران است. علاوه‌براين نتايج نشان مي‌دهد كه در رژيم رونق رابطه عليت غيرخطي يك‌طرفه بين واردات و صادرات از سمت صادرات به واردات وجود دارد. رابطه عليت دو طرفه هم بين واردات و صادرات در رژيم ركود برقرار است.