سنجش آسيب‌پذيري زيرساخت‌هاي روبنايي شهر خرم‌آباد در مواجهه با بحران سيل

سيل يكي از رايج‌ترين و شديدترين خطراتي است كه زندگي مردم را در سراسر جهان مختل مي‌كند. شهر خرم‌آباد به دليل موقعيت دره‌اي بودن شهر، بارش‌هاي سيل‌آسا و وجود رودخانه‌هاي كرگانه و خرم رود در شهر، در معرض خطر سيل قرار دارد. هدف اين پژوهش سنجش آسيب‌پذيري زيرساخت‌هاي روبنايي شهر خرم‌آباد است. اين پژوهش ازنظر هدف، كاربردي و از نظر روش، توصيفي-تحليلي است. براي تهيه نقشه‌هاي آسيب‌پذيري از نرم‌افزار ARC GIS و از مدل تركيبي AHP-FUZZY استفاده شد. به‌منظور تعيين معيارها به كارشناسان و متخصصان مراجعه شده و پس‌ازآن، ماتريس زوجي معيارها تشكيل‌شده و سپس مطابق ماتريس‌ها، پرسشنامه‌اي تهيه‌شده كه اين پرسشنامه معيارها را دوبه‌دو طبق اهميت آنها باهم مقايسه مي‌كند. در نهايت پرسشنامه‌ها در اختيار 25 نفر از كارشناسان و متخصصان قرارگرفته و تكميل شد. نتيجه امتيازدهي به معيارها وارد نرم‌افزار ويژه مدل AHP (Expert choice) شده و وزن نهايي زيرمعيارها تعيين شد و در مرحله بعد اقدام به فازي سازي لايه‌ها (زيرمعيارها) شده و سپس تلفيق لايه‌ها صورت گرفت و درنتيجه، نقشه نهايي آسيب‌پذيري زيرساخت‌هاي روبنايي شهر خرم‌آباد به دست آمد. در اين پژوهش از دو معيار طبيعي و كالبدي كه شامل 12 زير معيار: بافت فرسوده، تراكم جمعيت، شبكه معابر، كاربري، ارتفاع، شيب، جهت شيب، زمين‌شناسي، فاصله از رودخانه، خاك‌شناسي، فرونشست، ميزان بارندگي است، استفاده ‌شده است. نتايج پژوهش نشان داد كه 9.66 درصد يا به عبارتي 49 هكتار از زيرساخت‌هاي روبنايي در معرض آسيب‌پذيري خيلي زياد سيل قرار دارند، همچنين مشخص شد كاربري‌هاي فضاهاي سبز، اداري، آموزشي و تجاري به ترتيب بيشترين آسيب‌پذيري و كاربري‌هاي تاريخي و فرهنگي كمترين آسيب‌پذيري را در برابر سيل دارند. براي كاهش آسيب‌پذيري سيل و به‌منظور افزايش ايمني زيرساخت‌ها، بايد ساماندهي و ارتقاء كيفيت بستر و حريم رودخانه و ارتقاء كيفيت كالبدي رودخانه‌ها زير نظر مديران و مسئولان شهري انجام گيرد.