واكاوي مباني تقسيم مساوي بيت المال با تكيه بر قاعده عدل و انصاف

از آنجا كه از ديرباز بحث تقسيم عمومي بيت المال بين مسلمين از اهميت فراواني برخوردار بوده رعايت عدالت و مساوات در اين تقسيم حائز اهميت است. فقها براي اثبات لزوم رعايت مساوات در تقسيم امكانات به برخي از آيات قرآن مانند آيات قسط و آيات عدل و برخي روايات از جمله روايت حفص بن غياث از امام صادق عليه السلام و روايت ابي اسحاق همداني از حضرت امير المومنين عليه السلام و نيز سيره قطعيه معصومين عليهم السلام و سيره متشرعه تمسك جسته اند. در كنار تمامي ادله مذكور قاعده عدل و انصاف دليل ديگري بر اين مدعا ميباشد. كه در كلام بسياري از فقها با تعابير مختلف بيان گرديده كه مهمترين مستند اين قاعده حكم عقل است.  ميتوان مصداق عدالت در تقسيم امكانات بين مسلمين را تسويه دانست؛ زيرا تنها دليل دريافت اين امكانات از بيت المال، اسلام آحاد جامعه است. و اسلام قابل رتبه بندي و تمايز نيست؛ و نمي‌توان هيچ يك از آحاد جامعه اسلامي را بر ديگري از اين نظر برتر دانست. اما از آنجا كه در شرايط فعلي جامعه در برخي از موارد امكان تقسيم مساوي امكانات وجود ندارد؛ لازم است به بررسي ادله تقسيم مساوي امكانات پرداخته شود.