بررسي تجارب زيسته سالمندان از سازگاري با آشيانه خالي؛ يك مطالعه پديدارشناسي

شواهد در سال‌ هاي اخير نشان داده ‌است كه انتقال به آشيانه خالي دست‌خوش تغييرات چشمگيري در الگوي پوياي خانواده شده ‌است. اين پژوهش با هدف بررسي تجارب زيسته سالمندان از سازگاري با آشيانه خالي انجام شد. اين پژوهش از نوع كيفي و با استفاده از روش پديدارشناسي انجام شد و شركت‌كنندگان با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند، انتخاب شدند. فرايند نمونه‌گيري تا رسيدن به اشباع نظري ادامه يافت و 17 نفر از سالمندان آَشيانه خالي انتخاب و مورد مصاحبه عميق قرار گرفتند. داده‌هاي به‌دست‌آمده با استفاده از روش توصيفي كلايزي مورد تحليل قرار گرفت. واكاوي تجربيات زيسته مصاحبه‌شوندگان در زمينه چگونگي مواجهه با آشيانه خالي منجر به شناسايي 8 مضمون كلي و 25 مضمون فرعي؛ 1- هشياري و اراده به سازگاري (تأمل مجدد بر خود و اتكاء به توانمندي‌هاي خود)؛ 2- خود مراقبتگري جسمي رواني (انجام فعاليت‌هاي مفرّح و سلامتي‌بخش، دريافت خدمات روان‌شناختي و پرداختن به تمرين‌هاي مراقبه)؛ 3- تغييرات نگرشي (تغيير نگرش به جدايي فرزند و پرورش اميد ديدار)؛ 4- استراتژي‌هاي تنظيم هيجان (پذيرش هيجانات جدايي، ارزيابي مجدد خاطرات، نوشتن روزانه افكار و احساسات، منع نشخوار فكري و الگوگيري از تجربه همتايان)؛ 5-تقويت پيوندهاي اجتماعي (عزم بر بهبود ارتباطات، ادراك حمايت شبكه ارتباطي، بهره‌گيري از حمايت خانواده و والدين، شركت در فعاليت‌هاي جمعي و حفظ ارتباط و كسب اطلاع از فرزند)؛ 6- تجربه رشد هدفمند (از سرگيري فعاليت‌هاي علمي و فرهنگي، معنايابي مجدد و افزايش سرسختي و تاب‌آوري)؛ 7- از خود فراروي (توجه به شادي و رضايت فرزند و كمك به فردي با مسئله مشابه)؛ 8- تقويت ارتباط معنوي و فعاليت‌هاي مذهبي (شكرگزاري و توكل و شركت در فعاليت‌هاي مذهبي و معنوي) بود. در مجموع مي‌توان گفت تجربه مشاركت­كنندگان نشان‌دهنده پيمودن راه‌هايي براي سازگاري بوده است و اين راه‌ها قدم گذاشتن در مسير سازگاري با دوران گذار ناشي از خروج فرزند بوده است كه درنهايت آن‌ها را به پذيرش بحران و حل و فصل آن رسانده است.