پيش‌بيني احتمال وقوع خشكسالي‌ با استفاده از زنجيره ماركوف (مطالعه موردي: روستاهاي استان سيستان و بلوچستان)

در پي تشديد شدت و طول دوره خشكسالي در ايران و بروز مشكلات حاد كم آبي، مديريت ريسك خشكسالي مخصوصأ در مناطق روستايي نمود دوچنداني يافته است. روش هاي متنوعي از جمله زنجيره ماركوف جهت پيش بيني احتمال خشكسالي مورد استفاده قرار مي گيرد. در اين تحقيق به بررسي وضعيت خشكسالي هاي مناطق روستايي استان سيستان و بلوچستان با توجه به داده هاي بارش ماهانه در سطح شش ايستگاه ايرانشهر، چابهار، خاش، زابل، زاهدان و سراوان و با استفاده از روش شاخص بارش استاندارد شده (SPI) در مقياس هاي زماني ۳، ۶، ۹، ۱۲، 24 و 48 ماهه پرداخته شد. نتايج نشان داد مناطق روستايي شهرستان هاي زاهدان، چابهار، زابل، سراوان و خاش در بازه بلندمدت به ترتيب در 11.49، 35.14، 35.13، 11.62 و35.13 درصد از اوقات، گرفتار وضعيت خشك بوده و در77.2، 59.46، 62.17، 75.68 و59.46 درصد اوقات وضعيت نرمال و به ترتيب در 11.49، 5.40، 2.70، 2.70 و 5.41 درصد اوقات، شرايط مرطوب برقرار بود. نتايج همچنين نشان مي دهد كه به طور ميانگين، احتمال تعادل دوره هاي خشك، مرطوب و نرمال در ايستگاه هاي استان به ترتيب 29، 5 و 66 درصد است، به عبارتي در بيشتر مواقع، منطقه از نظر اقليمي در شرايط نرمال قرار دارد، در حالي كه احتمال وقوع شرايط خشك تقريباً شش برابر شرايط مرطوب است. شديدترين خشكسالي استان سيستان و بلوچستان در سال 1387 با مقدار شاخص SPI برابر با 2/8 و شديدترين ترسالي استان مربوط به سال 1374 با مقدار SPI برابر با ۰2/08 + اتفاق افتاده است. نتايج كلي نشان داد كه تغييرات شاخص SPI دچار تداوم روند منفي بوده و ايجاد سامانه جامع مديريت ريسك امري ضروري مي باشد.