تعيين مهم ترين عوامل اكولوژيكي موثر بر پراكنش درختچه سماق جهت اشتغال‌ زايي بهره‌ برداران مراتع شهرستان مشهد

با توجه به اهيمت اقتصادي و دارويي گونه سماق؛ هدف از تحقيق حاضر تعيين مهم‏ترين عوامل اكولوژي موثر بر پراكنش و رشد اين گياه در رويشگاه‌هاي طبيعي آن در مراتع شهرستان مشهد مي‌باشد. نمونه‌برداري به روش سيستماتيك - تصادفي و تعداد 3 ترانسكت در هر رويشگاه و در طول هر ترانسكت 10 پلات و در هر پلات پارامترهاي پوشش گياهي اندازه‌گيري شد. خصوصيات خاك از پلات ابتدايي و انتهايي هر ترانسكت نمونه‌برداري انجام گرفت. تحليل‌هاي آماري با استفاده از نرم افزار R و آزمون تجزيه واريانس انجام گرديد. براي تعيين عوامل محيطي موثر بر پراكنش عوامـل محيطـي از روش آناليز مؤلفه‌هاي اصلي (PCA) استفاده شد. نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه فاكتورهاي درصد شن، رس، سيلت و بافت خاك و هم‏چنين فاكتورهاي درصد و جهت شيب اختلاف معناداري وجود ندارد و در كل اين 6 فاكتور به‏‎عنوان مهم‏ترين عوامل اكولوژيكي موثر در پراكنش گونه سماق مي‌باشد. بيش‏ترين جهت پراكنش گونه جهت‌هاي شرقي و جنوب‌شرقي، بافت خاك لومي، درصد شيب بين شيب‌هاي30 تا 37 درصد و درصد شن خاك بين 42 تا 46 درصد، درصد سيلت خاك بين 37 تا 44 درصد و درصد رس خاك بين 13 تا 19درصد مي‌باشد. بين فاكتورهاي ارتفاع از سطح دريا، متوسط بارندگي سالانه، هدايت‌‏الكتريكي (Ec)، كربن‌آلي، فسفر، پتاسيم، آهك، اسيديته، دماي متوسط سالانه، دماي ماكزيمم و مينيمم سالانه در بين رويشگاه‌هاي مورد بررسي در سطح يك درصد اختلاف معناداري وجود دارد؛ به‌عبارتي ديگر اين عوامل در بين رويشگاه‌هاي مورد بررسي اختلاف دارند و باعث تفكيك رويشگاه‌هاي گونه شده‌اند.