واكاوي مسئلۀ جواز خدعه و دروغ در جنگ رسانه‌اي

رسانه ابزار مهم جنگ رواني است كه با شگردهاي متنوع مي‌تواند بر افكار، احساسات و رفتار افراد جامعه تأثير بگذارد؛ ازاين ‌رو  نظام سلطه در رسانه‌هاي خود به طور گسترده از نشر اخبار خلاف واقع و دروغ براي فريب مخاطب و تحميل اراده و اهداف خويش استفاده مي‌كند. اينك اين پرسش مطرح مي ‌شود كه آيا رسانۀ تراز اسلامي نيز مي‌تواند در جنگ رسانه‌اي خود، در وقت ضرورت از اين حربه استفاده كند و در نگاهي كلّي‌تر، آيا مصلحت‌گرايي سياسي براي رسيدن به اهداف مقدس مي‌تواند مجوّزي براي ناديده گرفتن بخشي از اصول و ضوابط اخلاقي و شرعي باشد؟ پژوهش حاضر كه به روش كتابخانه‌اي و شيوۀ توصيفي _ تحليلي سامان يافته، به بررسي ادلۀ ادعايي و احتمالي اين تجويز مي‌پردازد. اتهام سرقت توسط يوسف(ع)به برادرش در قرآن، روايات دال بر جواز خدعه در جنگ، روايات دال بر جواز بهتان و سبّ منحرفان، قانون «اهمّ و مهم» و مسئلۀ حفظ نظام و همچنين آيات دال بر اِعداد قوّه، ارعاب دشمن و مقابله به مثل، دلايل عمدۀ مدعاي يادشده است. نتيجۀ پژوهش نشان مي‌دهد كه هيچ‌يك از ادلۀ پيش ‌گفته نمي‌تواند دروغ و فريب را در جنگ رسانه‌اي تجويز كند و جواز خدعه فقط به جنگ نظامي و تبليغات مربوط به آن منحصر است.