نقشه‎يابي نواحي ژنومي كنترل‎كننده ويژگي‎هاي زراعي جمعيت هاپلوئيد مضاعف جو تحت شرايط نرمال و تنش شوري

به‎منظور شناسايي نواحي ژنومي كنترل‎كننده صفات اگرومورفولوژيك و نشانگرهاي مرتبط با آن‎ها تحت شرايط نرمال و تنش شوري، آزمايشي با 136 لاين هاپلوئيد مضاعف جو و والدين آن‎ها (Nure و Tremois) در قالب طرح آلفا لاتيس با دو تكرار در سال زراعي1400-1399 در مركز تحقيقات كشاورزي زابل انجام شد. صفات تعداد پنجه در بوته، تعداد سنبله در بوته، تعداد دانه در سنبله، طول ريشك، طول ميانگره، تعداد گره، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و عملكرد دانه اندازه‌گيري شدند. تأثير ژنوتيپ براي همه صفات مورد بررسي معني‎دار بود و بيشترين همبستگي بين عملكرد دانه با تعداد پنجه و تعداد سنبله در بوته مشاهده شد. تجزيه QTL به روش نقشه‌يابي فاصله‎اي مركب براي شرايط نرمال و تنش و ميانگين آن‎ها به صورت جداگانه انجام گرفت. در مجموع 24 جايگاه واجد QTL شناسايي شد كه 8 تا 16 درصد از واريانس فنوتيپي (R^2) را توجيه نمودند. بالاترين مقدار LOD براي صفت تعداد دانه در سنبله و روي كروموزوم 2H در شرايط تنش شوري بود. از 7 QTL بزرگ اثر شناسايي شده در اين مطالعه، واضح‎ترين QTL مربوط به تعداد سنبله در بوته (Qng2Hma) روي كروموزوم 2H در مجاورت نشانگر E42M38_235-2H بود كه 16 درصد از واريانس فنوتيپي را توجيه نمود. تنها يك QTL (Qtgw1H) براي وزن هزار دانه متصل به ماركر WMC1E8 به‎عنوان QTL پايدار شناخته شد. اين مناطق ژنومي شناسايي‎شده پس از اعتبار سنجي در شرايط محيطي و زمينه‎هاي ژنتيكي متفاوت مي‎توانند در برنامه‌هاي به‎نژادي انتخاب به كمك ماركر براي تحمل به شوري در جو مورد استفاده قرار گيرند.