سرمايه انساني و آثار غير بازاري آن در ايران و ساير مناطق جهان

در كنار آثار اقتصادي سرمايه انساني، آثار غير بازاري يا غير پولي آن نيز از اهميت خاصي در رشد و توسعه يك كشور برخوردار است. هدف اصلي اين مقاله احصاء معيارها و شاخص‌هاي آثار غير بازاري سرمايه انساني از مباني تئوريك و پيشينه تحقيق و سپس مقايسه اين آثار در ايران و ساير مناطق جغرافيايي و درآمدي جهان است. با استفاده از مطالعه كتابخانه‌اي معيارهاي بهداشتي، دموكراسي، حقوق بشر، ثبات سياسي، نابرابري و فقر، زيست‌محيطي، جرم و جنايت و نهايتاً كيفيت زندگي احصاء و سپس در طول زمان و همچنين به طور مقطعي براي ايران و ساير مناطق جهان مورد مطالعه و مقايسه قرار گرفتند. نتيجه بررسي‌ها نشان داد كه فارغ از شاخص‌هاي علمي، توسعه انساني و سرمايه انساني كه به واسطه تعداد مقاله، تعداد دانشجو و دانش آموخته و همچنين برخي شاخص‌هاي بهداشتي، كه ايران در آن‌ها جايگاه نسبتاً خوبي دارد، اما ماحصل اين معيار‌ها و شاخص‌ها يعني آثار غير بازاري سرمايه انساني در حوزه‌هاي سياسي خيلي پايين، در حوزه‌هاي اجتماعي نسبتا پايين و اگر شاخص كيفيت زندگي را تركيبي از همه شاخص‌ها و معيارها در نظر بگيريم تقريباً در سطح خيلي بد و پايين ارزيابي مي‌شويم.