ترجمه‌ تابو در دوبله‌ فارسي فيلمهاي كارآگاهي: مطالعه‌ موردي لانه‌ زنبور (از مجموعه‌ هركول پوآرو اثر آگاتا كريستي)

پژوهش حاضر به بررسي راهكارهاي به كار گرفته شده‌ مترجمان فارسي براي ترجمه‌ تابو مي پردازد. به اين منظور، دوبله‌ فارسي سريال انگليسي «هركول پوآرو»—«قسمت لانه‌ زنبور»—كه توسط صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران انجام شده است، تحليل شد. چارچوب نظري پژوهش مبتني بر دسته بندي انواع تابوي پيشنهادي شريفي و دارچينيان (1388) مي باشد. هدف اين پژوهش بررسي انواع تابوهاي موجود در اين سريال و راهكارهايي است كه مترجم در دوبله‌ فارسي اين سريال كارآگاهي جهت ترجمه‌ تابو استفاده كرده است. طبق يافته‌هاي پژوهش، بيشتر تابوهاي استخراج شده در اين سريال مربوط به روابط آزاد زن و مرد قبل از ازدواج و يا روابط خصوصي آنها و همچنين رفتارهاي غيراخلاقي مانند پوشش نامناسب مي باشد. برخي راهكارهاي اتخاذ شده در دوبله‌ اثر عبارتند از: حذف، تغيير موضوع گفتگوها، ترجمه‌ تابو به غيرتابو و شيوه‌ تركيبي. راهكارهاي اتخاذ شده روي داستان تأثير گذاشته و به نظر مي رسد موجب تغيير برخي از حوادث داستان گرديده است. در دوبله‌ فارسي، تعليق[1] در برخي صحنه ها از بين رفته است و بسياري از گفتگوها و پايان سريال دچار تحريف شده اند. نتايج نشان مي دهد كه مترجم فيلم هنگام مواجهه با «برخوردهاي فرهنگي»[2] بين اثر مبدأ و ترجمه‌ آن به زبان مقصد، با در نظر گرفتن فرهنگ مقصد ترجيح مي‌دهد عناصر نامناسب را با عناصر مقبول‌تر جايگزين كند و صحنه‌هاي حاوي تابو يا گفتگوي حاوي عناصر تابو را به كلي حذف كند.