بررسي اثر بخشي ذهن آگاهي مبتني بر رايحه درماني و درمان شناختي رفتاري بر بهبود علائم افسردگي

زمينه: اختلال افسردگي اساسي، اختلالي شايعي در زندانيان مي باشد كه معمولاً با كاهش حساسيت بويايي و نقص در پاسخ‌هاي لذت جويانه به محرك‌هاي بويايي همراه است و با توجه به دسترسي محدود به منابع روان‌درماني و جايگزين‌هاي دارويي، نياز اساسي به توسعه درمان‌هاي مكملي مانند روان-رايحه درماني براي اين بيماران وجود دارد.هدف: اين پژوهش با هدف مقايسه اثربخشي ذهن آگاهي مبتني بر رايحه درماني و درمان شناختي رفتاري بر بهبود علائم بيماران مبتلا به افسردگي اساسي انجام شد. روش: طرح پژوهش از نوع شبه آزمايشي و به‌صورت پيش‌آزمون - پس‌آزمون با دو گروه آزمايش و يك گروه كنترل بود. جامعه آماري پژوهش شامل كليه بيماران مبتلا به افسردگي اساسي تحت نگهداري در زندان شهرستان شهركرد در سال 1400 بودند كه از اين تعداد، 45 نفر به ‌صورت نمونه‌گيري در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفي در گروه ها جايگزين شدند. براي جمع آوري داده ها از پرسشنامه افسردگي بك - ويرايش دوم (BDI-II) و براي تجزيه و تحليل داده ها از تحليل كوواريانس تك ‌متغيره و آزمون تعقيبي شفه در بستر نرم‌افزار SPSS-25 استفاده گرديد. يافته ها: ميانگين پس‌آزمون گروه ذهن آگاهي مبتني بر رايحه درماني (30.89)، درمان شناختي رفتاري (32.08) و كنترل (45.75) بود كه نشان دهنده ي تفاوت معنادار بين گروه هاي آزمايش و گروه كنترل بود (79 /10 F= و 0.000 p ).نتيجه‌گيري: مي‌توان ذهن آگاهي مبتني بر رايحه درماني را به‌ عنوان يك مداخله باليني ثمربخش در كنار درمان شناختي رفتاري براي بهبود افسردگي زندانيان پيشنهاد كرد.