بررسي رابطه احساس شرم و گناه با ارتكاب جرايم جوانان: مطالعه موردي جوانان شيراز

زمينه: تحقيقات روانشناسي نشان مي‌دهد كه ارتكاب جرم يكي از موضوعات مهم در پژوهش‌هاي جرم‌شناسي بوده و در اين زمينه نقش برجسته احساسات فردي در ارتكاب جرم مورد توجه قرار گرفته است. يكي از مهم‌ترين احساسات فردي، احساس شرم و گناه است كه در پژوهش‌هاي انجام شده كمتر مورد توجه قرار گرفته است. ازآنجاكه جوانان بخش مهمي از هر جامعه را تشكيل مي‌دهند، بررسي اثر احساس شرم و گناه بر ارتكاب جرم در اين قشر از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. هدف: هدف اين پژوهش بررسي نقش احساس شرم و گناه در گرايش به ارتكاب جرايم در بين جوانان بوده است. روش: تحقيق حاضر از نوع پژوهش‌هاي پيمايشي و همبستگي است. جامعه آماري اين پژوهش تمام جوانان شيراز است كه 300 نفر از جوانان 18 تا 35 سال شيراز به شيوه نمونه‌گيري در دسترس و به‌صورت تصادفي انتخاب و با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته، داده‌ها جمع‌آوري شد. براي تحليل داده‌ها از روش ضريب همبستگي پيرسون، خي دو و رگرسيون پس‌رونده استفاده شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه ضريب همبستگي بين احساس شرم و ارتكاب جرم منفي و معنادار است (0/01 p). درنتيجه افزايش احساس شرم منجر به كاهش ميزان ارتكاب جرم مي شود. همچنين محاسبات نشان دهنده آن است كه ضريب همبستگي بين احساس گناه و ارتكاب جرم نيز منفي و معنادار است (0/01 p) و مي توان بيان كرد كه با افزايش احساس گناه، ارتكاب جرم كاهش مي يابد. نتايج حاصل از رگرسيون نشان دهنده آن است كه احساس شرم در ارتكاب جرم نسبت به احساس گناه نقش برجسته تري داشته است. نتيجه‌گيري: احساس شرم و گناه به‌عنوان عوامل بازدارنده دروني نقش مهمي در ارتكاب جرايم جوانان دارد؛ بنابراين تقويت اين احساسات در جوانان از طرق مختلف مي‌تواند در كاهش ارتكاب جرايم جوانان مؤثر باشد. لازم به ذكر است كه بايستي تقويت احساس شرم نسبت به احساس گناه در اولويت قرار گيرد.