استخراج الگوي مداخله‌اي براي درمان علائم اختلال كمبود توجه/فزون ‌كنشي بزرگسالان با مراجعه به روش داده ‌بنياد

زمينه: اختلال كمبود توجه/فزون­كنشي در دوره بزرگسالي يكي از پيچيده‌ترين اختلالات در سال‌هاي اخير شناخته شده و بهبود نشانه‌هاي اختلال، تنها با اتكا به مصرف دارو هدف درماني قرار گرفته است. فقدان درمان جامع وكامل با اثربخشي طولاني در اين دوره سني، يكي از نقاط ضعف اين حيطه علمي،‌ به‌شمار مي‌رود. اما سؤال اين است كه مشكلات بزرگسال مبتلا به اختلال چيست كه درمان مناسب بتوان براي آن يافت؟ هدف: هدف استخراج الگوي مداخله براي درمان مشكلات بزرگسال مبتلا به اختلال كمبود توجه/فزون‌كنشي بود. روش: اين مطالعه براساس رويكرد كيفي و با روي‌آورد داده ‌بنياد انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه بزرگسالان مبتلا به اختلال، متخصصين و تمام منابع علمي مرتبط بود، كه بر اساس نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. داده‌هاي اوليه، كدگذاري و سپس كدها مقوله‌بندي و به رده‌هاي كامل‌تر تجميع شدند. كدگذاري در سه سطح باز، محوري و انتخابي در سه راستاي شركت‌كنندگان، متخصص و منابع صورت گرفت. يافته ­ها: در مصاحبه با شركت‌كنندگان 8 كد انتخابي، در مصاحبه با متخصصين 7 كد انتخابي و در بررسي متون علمي 11 كدانتخابي به‌دست آمد. در نهايت با ادغام سه دسته كد مستخرج از شركت‌كنندگان، متخصصين و منابع علمي تعداد 8 مقوله به‌عنوان مشكلات اصلي فرد بزرگسال مبتلا ظاهر شد. براساس مشكلات شناسايي شده، راهبردهاي درماني شامل: بازتواني شناختي، آموزش تنظيم‌هيجان، فراشناخت، مصاحبه انگيزشي، آموزش ارتباط اجتماعي صحيح، تنظيم چرخه خواب/بيداري و فعاليت فيزيكي روزانه به عنوان الگوي مداخله پيشنهادي در نظر گرفته شد. نتيجه‌گيري: براي يك درمان مؤثر در زمينه اختلال كمبود توجه/فزون­ كنشي بزرگسالان، بايد رويكرد چند بعدي اتخاذ نمود. الگوي مداخله‌اي مستخرج در اين مطالعه مي‌تواند به عنوان يك درمان مؤثر مدنظر پژوهشگران حيطه درماني قرار گيرد.