بررسي اثربخشي به كارگيري راهبردهاي جبراني مبتني بر پردازش شناختي نارساخوانان بر روي درك متن، دقت و سرعت خواندن در كودكان فارسي زبان

زمينه: نارساخواني يك مشكل پيش‌بيني نشده‌ي عصب‌شناختي است. يكي از مؤلفه‌ها‌ي زباني براي نارساخوانان، استفاده از راهبردهاي جبراني است. با اينكه به كارگيري روش هاي واج‌شناختي در بهبود خواندن در ميان پژوهش‌هاي فارسي زبان بسيار است اما راهبردهاي جبراني در زبان فارسي چندان مورد توجه نبوده است. از اينرو بررسي و به‌كارگيري اين راهبردهاي زباني در زبان فارسي يكي از ضروريات طراحي روش‌هاي بهبودبخشي در نارساخوانان است كه مطالعات اندكي به آن پرداخته است. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسي اثربخشي به كارگيري راهبردهاي جبراني شناختي مبتني بر پردازش خاص نارساخواني بر روي درك متن، دقت و سرعت خواندن در كودكان فارسي زبان بود. روش: روش پژوهش حاضر نيمه آزمايشي از نوع پيش‌آزمون - پس‌آزمون بود. جامعه‌ي آماري پژوهش حاضر تمامي دانش‌آموزان پايه‌ي دوم دبستان نارساخوان شهر سمنان در سال 1402 بود كه از آن نمونه‌اي به روش خوشه‌اي تصادفي انتخاب شد. در مجموع 31 نفر براي نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش آزمون ادراك بينايي (فراستيگ، 1996) و آزمون خواندن (شيرازي و نيلي پور، 1380) و آزمون محقق ساخته بود و از پروتكل آموزشي (كلارك وليون، 2011) استفاده شد. براي تحليل داده ها از آزمون تحليل كوورايانس چندمتغيري در نرم افزار SPSS نسخه 26 استفاده شد. يافته ها: بررسي كوواريانس سطوح ادراك بينايي (بالا - متوسط) بر نمرات پس‌آزمون گروه آموزش ديده به روش جبراني نشان مي‌دهد كه تأثير ادراك بينايي بر كاهش خطاي خواندن و همچنين طول زمان خواندن با توجه به سطح معني داري پايين تر از 0.05 اثربخش است. نتيجه‌گيري: باتوجه به يافته هاي حاصل از اين پژوهش مي توان استنباط كرد كه به كارگيري روش‌هاي جبراني و واج‌شناختي در كنار هم مي‌تواند به بهبودبخشي دقت، سرعت و درك متن نارساخوانان كمك كند؛ بنابراين براي بهبودبخشي مؤلفه‌هاي خواندن در نارساخوانان بايد توانايي‌هاي متفاوت شناختي و راهبردهاي جبراني مورد استفاده در آنان را شناخته و به كار گرفته شود.