مقايسۀ اثربخشي درمان‌هاي شناختي-رفتاري و هيجان ‌مدار بر اضطراب اجتماعي و نظم جويي هيجاني دانشجويان موسيقي

زمينه: مطالعات نشان داده است، اضطراب اجتماعي شيوع بالايي در ميان دانشجويان دارد. برخي پژوهش‌ها يكي از عوامل مرتبط با اضطراب اجتماعي را دشواري در نظم جويي هيجاني معرفي كرده‌اند. اضطراب اجتماعي و دشواري در نظم‌جويي هيجاني نه تنها منجر به كاهش دستاوردهاي تحصيلي دانشجويان مي‌شود، بلكه مي‌تواند ساير ابعاد رواني و اجتماعي زندگي آن ها را نيز تحت تأثير قرار دهد. تاكنون پژوهشي كه اثربخشي دو نوع درمان شناختي-رفتاري و هيجان مدار را در كاهش علائم اضطراب اجتماعي و بهبود نظم ‌جويي هيجاني دانشجويان مورد بررسي قرار دهد، انجام نشده است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقايسۀ اثربخشي دو نوع درمان شناختي-رفتاري و هيجان مدار بر اضطراب اجتماعي و نظم ‌جويي هيجاني دانشجويان موسيقي دانشگاه هنر انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر نيمه آزمايشي، از نوع پيش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماري پژوهش حاضر شامل تمامي دانشجويان دورۀ كارشناسي رشته موسيقي مراجعه كننده به مركز مشاوره دانشگاه هنر شهر تهران در سال 1399 بود. از اين جامعه آماري، تعداد 45 نفر به شيوۀ هدفمند از نوع در دسترس انتخاب شده و به صورت تصادفي ساده در سه گروه 15 نفري (درمان شناختي-رفتاري، درمان هيجان ‌مدار و گواه) گمارده شدند. در جلسات مداخلۀ درمان شناختي-رفتاري از پروتكل درمان شناختي-رفتاري (داودي، منشئي، گل‌پرور، 1398) و در جلسات مداخلۀ درمان هيجان‌مدار از پروتكل درماني جانسون (2004) و براي جمع‌آوري داده‌ها از مقياس اضطراب اجتماعي (كانور و همكاران،2000) و پرسشنامه تنظيم هيجان (گرانفسكي، كرايچ و اسپاينهون، 2002) استفاده شد. براي تحليل داده‌ها نيز از تحليل كوواريانس و نرم‌افزار SPSS26 استفاده شد. يافته ها: يافته‌هاي پژوهش حاضر نشان داد هر دو نوع درمان شناختي-رفتاري و هيجان مدار بر كاهش علائم اضطراب اجتماعي و بهبود توانايي نظم‌جويي هيجاني دانشجوبان مؤثر بوده‌اند، اما درمان شناختي-رفتاري در كاهش علائم اضطراب اجتماعي و درمان هيجان مدار در بهبود نظم جويي هيجاني اثربخشي بيشتري را نشان دادند (0/01 P). نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‌هاي پژوهش حاضر مي‌توان نتيجه گرفت، هر دو نوع درمان شناختي-رفتاري و هيجان مدار در كاهش علائم اضطراب اجتماعي و بهبود نظم جويي هيجاني دانشجويان مؤثر بودند، اما در زمينۀ مشكلاتي كه افكار و جنبه شناختي زمينه ساز آن ها است، درمان شناختي-رفتاري اثربخشي بيشتري دارد و در زمينۀ مشكلاتي كه بيشتر عامل هيجان در آن ها مطرح است، درمان هيجان مدار كارايي و اثربخشي بيشتري دارد.