مقايسه اثربخشي درمان شناختي – رفتاري با درمان ذهنيت‌هاي طرحواره‌اي تمثيلي بر فرسودگي شغلي درمان‌گران

زمينه: فرسودگي شغلي يكي از مشكلات روانشناختي است كه درمان‌گران را تهديد مي‌كند. اين مشكل مي‌تواند منجر به كاهش كيفيت خدمات مشاوره و روان‌درماني شود. درمان شناختي - رفتاري و درمان ذهنيت‌هاي طرحواره‌اي تمثيلي دو روش مداخله‌اي هستند كه براي مقابله با فرسودگي شغلي پيشنهاد شده‌اند. هر دو روش مداخله‌اي مزايا و محدوديت‌هاي خود را دارند. بنابراين، مقايسه اثربخشي اين دو روش بر فرسودگي شغلي اهميت زيادي براي جامعه درمانگران و سلامت جامعه دارد. بااين‌حال مطالعه‌اي به مقايسه اين دو رويكرد ميان درمان گران نپرداخته است. هدف: هدف اصلي از پژوهش حاضر مقايسه اثربخشي درمان ذهنيت هاي طرحواره اي تمثيلي با درمان شناختي رفتاري بر فرسودگي شغلي درمان گران بود. روش: روش پژوهش حاضر نيمه آزمايشي از نوع پيش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماري، شامل تمامي روان‌درمانگران مشغول به كار در مراكز ارائه دهنده خدمات روان‌درماني منطقه 3 تهران در بازه زماني آذر ماه 1400 لغايت آذر ماه 1401 بود. روش نمونه‌گيري در دسترس بود. براي انتخاب حجم نمونه با توجه به روش پژوهش، براي هر گروه 15 نفر انتخاب شد. براي ارزيابي متغيرهاي پژوهش از پرسشنامه فرسودگي شغلي مسلش و جكسون (1993) بهره گرفته شد. براي تحليل داده‌ها از آزمون تحليل كوواريانس و آزمون تحليل واريانس يك راهه در نرم افزار SPSS نسخه 25 استفاده شد. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه تأثير درمان ذهنيت‌هاي طرحواره‌اي تمثيلي در مورد متغير فرسودگي هيجاني و احساس موفقيت معنادار نبوده است و در متغير تهي شدن معنادار بوده است (0/05 P). همچنين تأثير درمان مبتني بر شناختي رفتاري در مورد متغير فرسودگي هيجاني و تهي شدن معنادار نبوده است و در متغير احساس موفقيت معنادار بوده است (0/05 P). نتيجه‌گيري: براساس نتايج مطالعه حاضر، اثرات شيوه هاي درماني بر نمرات فرسودگي در هردو نوسان چنداني نداشته است و هر دو به يك اندازه در اين متغير اثرگذار بوده‌اند. به نظر مي‌رسد هر دو شيوه درماني در كاهش فرسودگي شغلي درمانگران مؤثر باشند. بنابراين، انتظار مي رود تا سياست گذاران در حوزه سلامت روان، نسبت به سرمايه گذاري و ترويج چنين رويكردهايي براي ارتقاي سلامت روان درمان گران اقدام نمايند.