بررسي تأثير بستۀ آموزشي مديريت حافظۀ هيجاني بر سازگاري اجتماعي در زنان و مردان با علائم افسردگي

زمينه: يكي از شايع‌ ترين اختلال خلقي، افسردگي است. اين اختلال هميشه منجر به مختل شدن سازگاري اجتماعي و عملكرد زندگي روزمرۀ افراد مي‌شود. مديريت حافظۀ هيجاني به عنوان روشي مبتني بر نظم جويي هيجانات، از روش‌هاي پذيرفته شده در بهبود بسياري از اختلالات روانشناختي از جمله افسردگي است. با وجود استفاده از برنامۀ آموزشي مديريت حافظه هيجاني در پژوهش‌هاي مختلف، مطالعات محدودي به بررسي اثربخشي آموزش مديريت حافظۀ هيجاني بر سازگاري اجتماعي در زنان و مردان با علائم افسردگي پرداخته‌اند. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي بستۀ آموزشي مديريت حافظۀ هيجاني بر سازگاري اجتماعي در زنان و مردان با علائم افسردگي انجام شد. روش: طرح پژوهش حاضر، نيمه‌آزمايشي از نوع پيش‌آزمون - پس‌آزمون با گروه گواه و پيگيري سه ماهه بود. جامعۀ آماري پژوهش شامل تمامي كاركنان زن و مرد سازمان بنادر و دريانوردي و پرسنل نيروي دريايي ارتش ساكن در شهر تهران و خانواده‌هاي آن‌ها بودند كه به دليل افسردگي طي سال‌ 1396 لغايت 1397 به يك مركز مشاوره در شهر تهران مراجعه كرده بودند. نمونۀ آماري از بين افراد جامعۀ آماري به صورت در دسترس و هدفمند انتخاب شده و به طور تصادفي در دو گروه 30 نفري (هر گروه: 15 نفر مرد و 15 نفر زن) آزمايش و گواه قرار داده شدند. گروه آزمايش به مدت 12 جلسه 75 دقيقه‌اي در جلسات آموزش مديريت حافظۀ هيجاني (برنامه محقق ساخته) شركت كردند و در اين مدت به گروه گواه هيچ گونه آموزشي داده نشد. جهت جمع‌آوري داده ها از پرسش‌نامه‌هاي سازگاري اجتماعي (بل، 1961) و افسردگي (بك و همكاران، 1996) استفاده ‌شد. جهت تحليل داده‌ها از آزمون تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و براي محاسبات آماري از SPSS نسخۀ 25 استفاده شد. يافته ها: يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه آموزش بستۀ مديريت حافظۀ هيجاني بر سازگاري اجتماعي مردان و زنان افسرده تأثير مثبت و معناداري دارد. همچنين بين ميانگين نمرات سازگاري اجتماعي پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري تفاوت معناداري وجود دارد (0/001P ). نتيجه گيري: با توجه به نتايج به دست آمده، به نظر مي‌رسد در برنامۀ آموزشي مديريت حافظۀ هيجاني افراد مي‌آموزند چطور با يكديگر تعامل كنند، هيجانات خود را به‌ صورت مناسب بروز دهند، مشكلات ابراز هيجاني خود را تصحيح كنند. بنابراين با افزايش ظرفيت دانش هيجاني و ارتباطي، سازگاري اجتماعي افراد ارتقاء مي‌يابد.