تأثير اجتهادهاي لغوي بر شكل‌يابي قرائت ابوعمرو

ابوعمرو بن العلاء، قاري برجسته قرآن در قرن دوم هجري، در حوزه دانش لغت نيز شهرت زيادي دارد. تحقيق حاضر قصد دارد رابطه بين ديدگاه‌هاي لغوي ابوعمرو و شيوه قرائت او را بررسي كند. شواهد متعدد نشان مي‌دهد كه قاري بصره در تعيين معاني واژگان قرآن از ترادف پرهيز كرده و بين واژگاني كه عموم اهل لغت آن‌ها را مترادف مي‌دانند، تفاوت قائل شده است. اين تفاوت‌ها باعث شده است كه قرائت ابوعمرو از آيات قرآن با قرائت‌هاي مشهور ميان قاريان تفاوت داشته باشد. علاوه بر اين، ابوعمرو نظرات خاصي درباره شمول و دربرگيري واژگان داشته كه به طور مستقيم بر شيوه قرائت او تأثير گذاشته است. به نظر مي‌رسد اين نوع اجتهادات در قرائت با نظريه تواتر قرائات از پيامبر هم‌خواني ندارد. با اين حال، قرائت ابوعمرو در بسياري از آيات قرآن با ديدگاه‌هاي لغوي او مطابقت دارد و بر اساس اصول خود در علم لغت، وجوه خاصي از قرائت را ارائه داده است.