بررسي ﻣﯿﺰان شيوع آلودگي شير و فرآورده‌هاي لبني سنتي به باكتري ﺑﺮوﺳﻼ ملي تنسيس به روش PCR، شهرستان ممسني، استان فارس، جنوب ايران

زمينه و هدف: ﺳﻼﻣﺖ ﺷﯿﺮ و ﻓﺮآورده‌ﻫﺎي آن ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ارزش ﺑﺎﻻي غذايي آن از اﻫﻤﯿﺖ ﺑﺴﺰايي ﺑﺮﺧﻮردار مي‌ﺑﺎﺷﺪ. اين ﻣﯿﺎن وﻋﺪه ﻣﻐﺬي، به وسيله ﻋﻮاﻣﻞ ميكروبي آﻟﻮده مي‌ﺷﻮد. بروسلوز يكي از مهم‌ترين بيماري‌هاي زئونوز محسوب شده و در كشورهاي خاورميانه به صورت اندوميك شايع بوده و در جمعيت انساني و دامي نقاط مختلف كشورمان نيز گزارش شده است. بروسلوز، يك بيماري عفوني باكتريايي است كه به وسيله ميكروارگانيسمي از جنس بروسلا ايجاد شده و از ﻃﺮيق ﺷﯿﺮ و فرآورده هاي لبني غيرپاستوريزه اﻧﺘﻘﺎل مي‌ياﺑﺪ. هدف از اين مطالعه بررسي ﻣﯿﺰان شيوع آلودگي شير و فرآورده‌هاي لبني سنتي به باكتري ﺑﺮوﺳﻼ ملي تنسيس به روش PCR، شهرستان ممسني، استان فارس، جنوب ايران مي باشد.روش بررسي: در اين مطالعه توصيفي- مقطعي كه در سال 1400 انجام شد، 200 نمونه از فرآورده‌هاي لبني سنتي شامل ۵۰ نمونه شير خام، ۵۰ نمونه ماست، ۵۰ نمونه پنير و ۵۰ نمونه كره از دامپروري‌هاي مناطق روستايي و مغازه‌هاي درون شهري شهرستان ممسني جمع آوري و ﺑﻪ آزمايشگاه ميكروب‌شناسي ﻣﻨﺘﻘﻞ گرديد. ﺟﻬﺖ ﺗﺸﺨﯿﺺ گونه احتمالي باكتري ﺑﺮوﺳﻼي موجود در نمونه‌ها، از ﻣﺤﯿﻂ كشت ﺣﺎوي ساپليمنت ﺟﻬﺖ ﺟﻠﻮگيري از رﺷﺪ ساير پاتوژن‌ها اﺳﺘﻔﺎده گرديد. DNA نمونه‌ها به وسيله كيت DNp استخراج گرديد. جهت بهينه‌سازي تست PCR، نمونهDNA از سوش استاندارد باكتري به روش جوشاندن و (cat:DN 811530)DNG  استخراج شد. در هر واكنش، DNA الگو، پرايمرها(Bru و Low Bru Up)، كلريد منيزيوم، dNT و آنزيم Taq DNA پليمراز مطابق دستورالعمل استفاده شد. واكنش مرحله دوم با همان مقادير بهينه گرديد. در مرحله دوم به جاي DNA الگو، از محصول راند اول استفاده شد. پرايمرهاي مرحله دوم شامل پرايمرهاي Bru Up, Bru In مي‌باشد. داده‌هاي جمع‌آوري شده با استفاده از آزمون آماري كاي اسكوئر تجزيه و تحليل شدند.يافته‌ها: نتايج اين مطالعه، به ترتيب 1.86، 2.8، 0.3 درصد و صفر درصد از نمونه‌هاي شير خام، پنير، ماست و كره آلوده به باكتري بروسلا ملي تنسيس تشخيص داده شد. تست PCR بهينه شده از اختصاصيت بسيار بالايي برخوردار بود، به طوري كه به جز DNA بروسلا با هيچ كدام از DNAهاي مورد مطالعه واكنشي صورت نگرفت. نتيجه‌گيري: اگر چه تماس با دام و فرآورده‌هاي آلوده به باكتري بروسلا به عنوان مهم‌ترين عوامل ابتلا به بروسلوز شناخته شده‌اند، ولي شرايط اقليمي و نوع دامداري و رفتار غذايي مردم در شيوه استفاده از فرآورده‌هاي دامي و نيز گونه‌ پاتوژن در هر ناحيه جغرافيايي عواملي هستند كه الگوي بروز بيماري را در جوامع مختلف نشان مي‌دهد. ﻧﺘﺎيج ﺑه ﺪﺳﺖ آﻣﺪه نشان مي دهد كه با وجود اقدامات ﺻﻮرت گرﻓﺘﻪ ﺟﻬﺖ پيشگيري از ﺑﯿﻤﺎري ﺑﺮوﺳﻠﻮز، ﻫﻨﻮز اﺣﺘﻤﺎل آﻟﻮدگي فرآورده‌هاي لبني ﺑﻪ باكتري ﺑﺮوﺳﻼ وﺟﻮد دارد.