بررسي هيدروكربن‌هاي آروماتيك چندحلقه‌اي در رسوبات و بافت توتياي Echinometra mathaeiدر سواحل شمال خليج فارس، استان بوشهر

خليج فارس دريايي داخلي و نيمه بسته با شرايط بوم‌شناختي خاص است و ميزان آلودگي نفتي در آن بيش از متوسط سطح جهاني مورد قبول محيط زيست دريايي است. خارپوستان به دليل كفزي بودن، بيشتر در معرض آلودگي رسوبات هستند. اين مطالعه در مناطق جزرومدي سواحل استان بوشهر شامل ساحل شغاب، اولي، شيرينو، ناي‌بند، اسكله T و شمال جزيره خارك انجام شد تا ميزان تجمع آلودگي در رسوب و بافت توتياي Echinometra mathaei تعيين شود. نمونه‌برداري در دو فصل سرد و گرم (1394-1393) صورت پذيرفت. در آزمايشگاه، ميزان و نوع هيدروكربن‌هاي آروماتيك چندحلقه‌اي (PAH) با روش كروماتوگرافي و GC-MS بررسي شد. بيشترين غلظت تركيبات PAH رسوبات در اسكله T خارك مربوط به نفتالين (913.7 نانوگرم در گرم وزن خشك) در فصل سرد و بيشترين غلظت تركيبات PAH بافت در اسكله T خارك مربوط به فنانترين (371.5 نانوگرم در گرم وزن خشك) در فصل گرم اندازه‌گيري شد. هيچ اختلاف معني‌داري بين ميزان PAH رسوبات و بافت‌ها مشاهده نشد (0.05P ). روند تجمع PAH در رسوبات و بافت‌ها افزايشي بود. ميزان PAH رسوبات در تمامي مناطق مطالعه حاضر (3059-441 نانوگرم در گرم) بالاتر از استانداردهاي جهاني تعيين شده در رسوبات (197 ميكروگرم در كيلوگرم) بود كه نشان از آلودگي بيشتر مناطق بررسي شده است. مقايسه تجمع آلودگي در بافت توتيا با ديگر آبزيان حاكي ميزان بالاتر PAHها در بافت‌هاي گونه‌هاي كفزي است. اين مهم، ناشي از محل زندگي و نوع تغذيه اين موجودات است و نشان از اهميت اين گونه و بررسي آن در زمينه‌هاي سم‌شناسي زيست‌محيطي دارد.