مطالعات گرده برخي از گونه هاي بومي و غيربومي شاخص شهر تهران: رو يكرد سلامت شهري

سابقه و هدف : تهيه و تدوين داده هاي گرده شناختي يكي از اقدامات مهم در راستاي مديريت محيط زيست شهر تهران است. اين بانك اطلاعاتي در راستاي تهيه اطلس گرده شناسي و تهيه تقويم گرد هاي ايران، زيست شناسي هوا، تغييرات اقليم، گياه شناسي، مديريت آسم و آلرژي شهر تهران، باستان شناسي، گرده شناسي عسل نيز كاربرد دارد. تاكنون مطالعات محدودي در اين حوزه به انجام رسيده است، بنابراين تهيه اين بانك اطلاعات ضروري به نظر مي رسد. هدف اين مطالعه عبارت است از تهيه تصاوير ميكروسكپ الكتروني دانه هاي گرده، تشريح صفات تشخيصي دانه هاي گرده و تحليل ويژگي هاي دانه هاي گرده در رابطه با ويژگي هاي آلرژي زايي.مو اد و روش ها : نمونه هاي گياهي اين مطالعه در طي بازه هاي زماني 1380 تا 1400 )به صورت ناپيوسته( از بوستان ها و بخش هاي متنوع فضاي سبز سطح شهر تهران جمع آوري شدند. نمونه هاي تثبيت شدند و سپس با استفاده از جمع آوري شده در هرباريوم دانشگاه شهيد بهشتي منابع و فلورهاي معتبر مانند فلور ايران و فلور ايرانيكا، روسيه، تركيه و برخي از اطلس هاي تصوير باغباني شناسايي شدند. پس از اين مرحله دانه هاي گرده تصوير برداري شدند. از هر گونه گرده با استفاده از ميكروسكوپ الكتروني روبشي دانه ي گرده جهت ارزيابي صفات ريخت شناسي كمّي با استفاده از نرم افزا ر image tools 3.6 مورد بررسي قرار گرفتند. واژگان شناسي براساس ارتمن، پونت و هسه انجام شده است. در نهايت شرح جامعي از صفات ريختي كمي و كيفي دانه اي گرده هر گونه تهيه گرديد .نتايج و بحث : در اين پژوهش دانه هاي گرده 92 گونه متعلق به 42 تيره ي گياهي درختي كاشته شده و علفي خودرو مورد بررسي قرار گرفته است. تيره ي آفتابگردان با 11 گونه، بيشترين تعداد گونه در اين پژوهش را به خود اختصاص داده است. دانه هاي گرده مورد بررسي در اين پژوهش مي باشند. همچنين ازtetrad و يك گونه از نوع monad بعد واحد انتشار شامل، 91 گونه از نوع منظر قطبيت، 70 گونه از نوع جور قطب و 22 گونه ناجور قطب مي باشند. تيپ تزئينات شامل 16 نوع مختلف هستند كه انواع مشبك، ريز مشبك و منفذدار بيشترين فراواني را در گرده گونه هاي مورد بررسي به خود اختصاص مي دهند. به علاوه 35 تاكسون گياهي براساس منابع منتشر شده قبلي داراي تاثيرات آلرژي زا هستند.نتيجه گيري: نتايج اين مطالعه، تهيه اطلاعات تصويري و شرح داده هاي گرده تاكسون هاي درختي كاشته شده و علفي خودرو تهران متعلق به 92 گونه گياهي از 42 تيره است. نتايج اين مطالعه نشان مي دهد كه گونه هاي متعددي عليرغم آلرژي زايي آن ها در شهر تهران كاشته شده است. به علاوه نتايج اين مطالعه به عنوان يك مرجع مهم براي تحليل مطالعات آلرژي زايي است. بنابراين توجه به كاشت گونه هاي گياهي غيرآلرژي زا يكي از مهمترين ملاحظات در مديريت شهري محسوب مي گردد.