ذهن‌آگاهي بدنمند: نگاهي نو به بازآفريني تجربه‌هاي يادگيري، تربيت توجه و تعاملات بينافردي

هدف اين مقاله بررسي ذهن آگاهي بدنمند با ابتناء به رويكردهاي عصب پديدارشناسي است. منظور از ذهن آگاهي در معناي امروزي و مدرن، بررسي نتايج پژوهش هاي علوم مدرن مانند علوم اعصاب، علوم شناختي و علم روانشناسي باليني در اين باره است كه حاكي از موفقيت اين علوم در بكارگيري ذهن آگاهي در ثبت بهبود فرايندهاي مغزي، درمان آسيب هاي شناختي، بهبود اختلالات رواني - رفتاري بوده است. با وجود اين نتايج درخشان و برجسته، تحويل پديدۀ كل نگر و جامع ذهن آگاهي به جنبۀ فردي- روانشناختي محض بوسيلۀ اين علوم، خوانشي ناكافي از آن ارائه كرده است. بدان معنا كه جنبه هاي اجتماعي-انساني، اخلاقي و معنوي آن تقليل مي يابند و بسا به مثابۀ ابزاري براي كنترل و جهت دهي به توجه دانش آموزان، در خدمت استفادۀ گروه هاي خاص قرار گيرند كه با هدف اصيل ذهن آگاهي در تضاد باشد. ذهن آگاهي عصب پديدارشناختي، ضمن برسميت شناختن نتايج علوم اعصاب شناختي و پزشكي باليني در اين زمينه، به سرچشمه هاي اصيل بوديستي آن وفادار مي ماند و ذهن آگاهي مبتني بر رويكردهاي تكاپوآفريني و بدنمند را كه بر رعايت تعادل در تمامي جنبه ها تأكيد دارند، پيشنهاد مي كند. بنابراين، براي كاربست ذهن آگاهي در آموزش و پرورش، رعايت چند نكته لازم است. نخست؛ ذهن آگاهي، روش بررسي توجه، كشف و معناسازي تجربه است بنابراين، ذهن آگاهي چيزي بيش از بهبود اختلالات خلقي و حالت هاي ذهني فردي است. دوم، خاصيت شفابخشي ذهن آگاهي در سلوك اخلاقي و آزادي دروني و در نهايت، توجه به تعامل هاي بين الاذهاني و رشد پديده هاي اجتماعي-اخلاقي همچون شفقت ورزي، مهرورزي به همنوعان و همدلي است. اين مقاله ضمن اشاره به خوانش  غربي و بوديستي ذهن آگاهي، به تبيين استلزام هاي تربيتي ذهن آگاهي بدنمند از منظر عصب پديدارشناسي مي پردازد.