طراحي و روان‌سنجي ابزاري جهت ارزيابي ايمني در آزمايشگاه‌هاي مجتمع‌هاي دانشگاهي

مقدمه: آزمايشگاه‌ها حيطه مهمي از سيستم آموزش و تحقيقات علمي در اين محيط‌ها محسوب مي‌شود. آزمايشگاه‌ها به دليل مخاطرات بالقوه موجود در آزمايشگاه‌ها ازجمله عوامل شيميايي، بيولوژيكي و فيزيكي محيط‌هاي كاري ذاتاً خطرناك دسته‌بندي مي‌شوند. ارزيابي ايمني آزمايشگاه‌ها  ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ اﺑﺰاري روا و پايا اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ به‌طور دﻗﯿﻖ مخاطرات را در تمامي ابعاد شناسايي نمايد. ازاين‌رو مطالعه حاضر با هدف طراحي و روان‌سنجي ابزاري جامع جهت ارزيابي ايمني در آزمايشگاه‌هاي مجتمع‌هاي دانشگاهي انجام شد. روش بررسي: در مرحله اول با استفاده از بررسي متون، و بازديد ميداني، مصاحبه با  كارشناسان آزمايشگاه، فيلم از چندين آزمايشگاه، چك‌ليست طراحي شد.ابزار طراحي‌شده اوليه به 10 نفر از متخصصين ايمني جهت روايي صوري و اظهارنظر در مورد نگارش سؤالات ارسال شد. جهت بررسي روايي محتوا از دو ضريب نسبي روايي محتوا و شاخص روايي محتوا و همچنين جهت ارزيابي پايايي ابزار نيز از روش محاسبه آلفاي كرونباخ استفاده شد.  نتايج: در مرحله اول 286 گويه و سؤال در 9 حيطه طراحي گرديد. در مرحله بعدي تعداد 49 سؤال توسط اعضاي خبرگان به دليل هم‌پوشاني و داشتن مفهوم يكسان حذف گرديد و ابزار نهايي با 237 گويه در نظر گرفته شد. ميزان ضريب نسبي و شاخص روايي محتوي در تمامي ابعاد و حيطه‌ها بالاي 0.8 و همچنين الفاي كرونباخ در تمامي ابعاد و حيطه‌ها بالاتر از 0.7  به دست آمد كه نشان‌دهنده مطلوبيت ابزار طراحي‌شده بود. نتيجه‌گيري: نتايج اين مطالعه نشان داد كه ابزار طراحي‌شده اعتبار و پايايي قابل‌قبولي دارد و مي‌توان از آن به‌عنوان ابزاري مناسب و جامع جهت ارزيابي ايمني در آزمايشگاه‌هاي مجتمع دانشگاهي استفاده نمود.