اثربخشي درمان مواجهه با واقعيت مجازي و مقايسه اثربخشي آن با كاهش استرس مبتني بر ذهن آگاهي بر استرس شغلي و مولفه‌هاي آن در كاركنان داراي استرس شغلي

مقدمه: استرس شغلي را مي توان جمع شدن عوامل استرس زا در وضعيت هاي مرتبط با شغل دانست كه بيشتر افراد نسبت به استرس زا بودن آن توافق دارند و مي توان آن را به عنوان عامل مستقيم قصد ترك شغل در نظر گرفت پژوهش حاضر باهدف بررسي اثربخشي درمان واقعيت مجازي و مقايسه اثربخشي آن با درمان كاهش استرس مبتني بر ذهن آگاهي بر مولفه هاي استرس شغلي كاركنان داراي استرس شغلي انجام گرفت. روش بررسي: طرح پژوهش از نوع نيمه آزمايشي پيش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه كنترل و مرحله‌ي پيگيري بود. جامعه آماري شامل كليه كاركنان داراي استرس شغلي در يك شركت خصوصي در شهر اصفهان  در سال 1400 بود. نمونه ي پژوهش شامل 45 كارمند بود كه به‌ شيوه نمونه‌‌گيري دردسترس انتخاب و بطور تصادفي در سه گروه 15 نفري درمان واقعيت مجازي، درمان كاهش استرس مبتني بر ذهن آگاهي و كنترل جايگزين شدند. افراد دو گروه مداخله در جلسات مداخله شركت كردند؛ گروه آزمايش اول تحت هشت جلسه ي 20 دقيقه اي به طور هفتگي درمان مبتني بر واقعيت مجازي ، گروه آزمايش دوم تحت هشت جلسه ي هفتگي  45 دقيقه به استناد از بسته آموزشي كابات زين(1990 و 2013) قرار گرفتند، اما براي گروه كنترل، مداخله‌‌‌‌اي صورت نگرفت. شركت كنندگان در سه مرحله به پرسشنامه استرس شغلي موسسه سلامت و ايمني انگلستان استاينمتز(HSE) (1990) پاسخ دادند. داده هاي پژوهش با تحليل كوواريانس و آزمون تعقيبي بونفروني و با استفاده از نرم افزار آماري SPSS23 در دو سطح توصيفي و استنباطي تحليل شدند.. نتايج: نتايج تحليل كوواريانس و آزمون تعقيبي بونفروني بيانگر آن بود كه هر دو شيوه مداخله به طور يكسان و موثري سبب كاهش استرس شغلي در زمينه هاي نقش، ارتباط، حمايت همكاران و تغييرات در كارمندان شده و اثر هر دو مداخله در طول زمان ثابت باقي مانده است (0.01 P). اگر چه هر دو شيوه مداخله سبب كاهش فشار و استرس شغلي كاركنان و مولفه هاي استرس در زمينه هاي حمايت مسئولين، كنترل و تقاضا شده و اثر آن در طول زمان نيز ثابت باقي مانده، اما درمان واقعيت مجازي در هر دو مرحله موثرتر بوده است (0.05 P). نتيجه گيري: نتايج نشان داد دوره هاي واقعيت مجازي و كاهش استرس مبتني بر ذهن آگاهي مي تواند سبب كاهش تنش ها و استرس شغلي پرسنل و كاركنان سازمان ها شود.