بررسي و نقد ديدگاه‌هاي مستشرقان دربارۀ رفتارهاي سياسي اميرمؤمنان علي(ع) در عصر خلفاي سه‌گانه

عملكرد سياسي امام علي(ع) در دوران خلفا، ويژگي‌هاي خاصي داشته و فضاي متفاوتي را در عالم سياست به‌جود آورده و از سوي انديشمندان و مستشرقان رويكردها و ديدگاه‌هاي گوناگوني را به‌همراه داشته است. نگارنده درصدد بررسي و نقد ديدگاه‌هاي مستشرقان دربارۀ رفتارهاي سياسي امام علي(ع) در دوران خلفاي سه‌گانه است. اين پژوهش با روش تاريخي و توصيفي ـ تحليلي به اين نتيجه رسيد كه برخي از مستشرقان، سيرۀ سياسي امام علي(ع) را به اتهاماتي همچون ضعف در انديشۀ سياسي، عدم محاسبه‌گري و ساده‌انگاري و اقدام به كارشكني در قبال برخي از خلفا معرفي كرده‌‌اند؛ اما اين موارد بر نگرشي مادي‌گرايانه و سوگيرانه مبتني است و رفتارهاي سياسي امام علي(ع) بر پايۀ اصول انساني و مباني بنيادين اسلامي قابل ارزيابي است. دراين‌حال برخي از مستشرقان نيز با نگاهي منصفانه و مثبت، رفتارهاي سياسي امام علي(ع) در مواجهه با خلفا را به اقدام براي حفظ اتحاد مسلمين، صداقت‌محوري و هم‌كاري ضابطه‌مند با خلفا تحليل كرده‌اند.