مطالعه تغييرات روند مصرف انرژي و شاخص ‌هاي زيست‌ محيطي در توليد محصولات زراعي با رويكرد ارزيابي چرخه زندگي طي سال ‌هاي 1401-1397

هدف اين مطالعه بررسي تغييرات مصرف انرژي و شاخص‌ هاي زيست ‌محيطي در توليد محصولات زراعي، شامل نيشكر، گندم، كلزا و آفتابگردان در طي سال‌هاي ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ بود. اطلاعات مربوطه از طريق آمار ثبت شده در مديريت برنامه‌ريزي كشت و صنعت امام خميني (ره) گردآوري شد. با استفاده از اين آمار و منابع، وضعيت توليد محصولات كشت و صنعت مورد بررسي قرار گرفت. بر اساس نتايج به دست آمده، در مزارع نيشكر، مصرف انرژي در سال‌هاي ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ به ترتيب برابر با 131.05، 142.47، 152.16، 155.45 و 161.71 گيگاژول بر هكتار محاسبه شد. همچنين، در مزارع گندم در دوره موردنظر مصرف انرژي به ترتيب برابر با 30.49، 32.70، 35.10، 36.52 و 38.02 گيگاژول بر هكتار بهدست آمد. در مقابل، براي توليد محصول كلزا در سال‌هاي 1397 تا 1401 متغير بوده است و به ترتيب برابر با 19.44، 20.81، 22.68، 23.83 و 24.86  گيگاژول بر هكتار بوده است. در مزارع آفتابگردان در همان بازه زماني انرژي مصرفي به ترتيب برابر با 44.19، 82.14، 61.15، 20.16 و 76.16 گيگاژول بر هكتار برآورد گرديد. نتايج اثرات زيست‌محيطي نشان مي‌دهد كه بيشترين مقدار آلايندگي ناشي از اثر منابع در توليد نيشكر به ترتيب در سال‌هاي مذكور 12.08، 12.64، 12.91، 12.40 و 12.47 USD2013 مي‌باشد. همچنين، اين شاخص در توليد گندم از 61.96 به 68.23، در توليد كلزا از 79.86 به 85.51 و در نهايت، در توليد آفتابگردان از 61.82 به 65.73 افزايش يافته است. بر اساس رتبه‌بندي محصولات فرعي، آفتابگردان، گندم و كلزا به ترتيب از رتبه اول تا سوم جهت كشت اولويت‌بندي شده‌اند. استفاده بهينه از نهاده‌هاي الكتريسيته، سوخت ديزل و كودهاي شيميايي مي‌تواند به كاهش مصرف انرژي و آلايندگي زيست‌محيطي كمك كند. به منظور كاهش مصرف انرژي در توليد محصولات كشت و صنعت، استفاده از منابع انرژي تجديدپذير مانند الكتريسيته توليد شده از منابع خورشيدي توسط سامانه‌هاي فتولتائيك توصيه مي‌شود.