بررسي پيامدهاي توقف طرح‌هاي جنگلداري در دوره تنفس بر وضعيت شبكه جاده‌هاي جنگلي شمال (مطالعه موردي: استان گلستان)

سابقه و هدف: يكي از مهمترين پيامدهاي توقف طرح‌هاي جنگلداري در دوره تنفس، رهاسازي جاده‌هاي جنگلي و عدم رسيدگي و نگهداشت آنها و در نتيجه زوال اين سرمايه ملي مي‌باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسي اثر عدم مديريت جنگل‌هاي استان گلستان بر كاهش طول ترابري، افت CBR رويه جاده‌هاي جنگلي، كاهش شاخص UPCI و كاهش سيطره حفاظتي شبكه جاده‌هاي جنگلي بود.مواد و روش‌ها: در اين پژوهش طول شبكه جاده‌هاي جنگلي كه به‌لحاظ ترابري فعال و قابل تردد بودند و همچنين درصد سيطره حفاظتي اين جاده‌ها با بُرد 200 متر از طرفين در 12 طرح جنگلداري استان گلستان شامل رضاييان يك، سرخداري، سرخداري، شموشك، شصت كلاته، عرب داغ، لوه يك، لوه دو، لوه سه، لوه چهار، ليوان يك و ليوان دو، 5 سال بعد از توقف طرح‌هاي جنگلداري در سامانه اطلاعات جغرافيايي مورد اندازه‌گيري قرار گرفت. درصد سيطره حفاظتي از تقسيم سطح پوشش يافته توسط شبكه جاده به مساحت كل جنگل به دست آمد. علاوه‌بر اين سه‌ طرح شصت‌كلاته، رضاييان و عرب‌داغ به عنوان نماينده‌هاي حوزه‌هاي اقليمي مديترانه‌اي، نيمه مرطوب و نيمه خشك انتخاب و وضعيت رويه انواع جاده‌هاي درجه يك، دو و سه موجود در آنها از طريق آناليز UPCI و CBR بررسي و با شرايط مطلوب مقايسه شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه طول ترابري و سيطره حفاظتي شبكه جاده‌هاي جنگلي در مناطق مورد مطالعه در طول 5 سال توقف طرح‌هاي جنگلداري به‌ترتيب 10.4 و 5.2 درصد كاهش يافت. نتايج آناليز UPCI رويه جاده‌هاي شصت‌كلاته كه در اقليم مديترانه‌اي قرار دارد، نشان مي‌دهد كه رويه جاده‌هاي درجه دو و سه اين جنگل به وضعيت ضعيف تنزل كرده است. جاده‌هاي درجه يك عرب‌داغ كه در اقليم نيمه‌خشك قرار دارد، از شرايط خوبي برخوردار است، در حالي كه رويه جاده‌هاي درجه دو و سه به وضعيت معمولي تنزل نمود. در جنگل‌هاي رضاييان كه در اقليم نيمه‌مرطوب قرار دارد، جاده‌هاي درجه يك شرايط معمولي دارد، در حالي كه رويه جاده‌هاي درجه دو و سه به ترتيب به وضعيت ضعيف و خيلي‌ضعيف تنزل كرده است. مقادير CBR جاده‌ها پس از گذشت 5 سال از طرح تنفس كمتر از CBR نرمال بود كه اين موضوع حاكي از افت محسوس ظرفيت باربري شبكه مي‌باشد.نتيجه‌گيري: به‌طور كل روند نزولي UPCI، CBR و درصد سيطره حفاظتي جاده‌ها حاكي از آن است كه جهت تداوم سرويس‌دهي جاده ها حفاظت فوري شبكه جاده‌ها ضرورت دارد زيرا ادامه اين روند نزولي سبب مي‌شود تا در آينده نزديك در نتيجه تشديد خرابي‌هاي جاده، طول ترابري و سيطره حفاظتي شبكه جاده‌هاي جنگلي بيش از پيش كاهش يابد.