تاثير برخي از هورمون‌هاي گياهي بر متابوليت‌هاي ثانويه ميوه زيتون و خسارت مگس ميوه زيتون، Bactrocera oleae (Diptera: Tephritidae)

مگس ميـوه زيتـون، Bactrocera oleae Rossi، آفت تك خوار و چند نسلي مهم ميوه زيتون مي باشد. با توجه به خسارت اين آفت، در اين تحقيق تاثير برخي از هورمون هاي گياهي در جهت كاهش جمعيت آفت روي رقم فيشمي در قالب طرح بلوك كامل تصادفي طي سال هاي 1400 و 1401 مورد بررسي قرار گرفت. محلول پاشي درختان در دو نوبت قبل از گلدهي و رشد ميوه با اسيدهاي جاسمونيك (1 و 2 ميلي گرم بر ليتر)، ساليسيليك (1و 2 ميلي مولار) انجام شد. نتايج بررسي تراكم مراحل مختلف رشدي نابالغ اين آفت (تخم، لارو سنين اول، دوم، سوم و شفيره) در دو سال آزمايش نشان داد كه تاثير سال (زمان) فقط در صفت تخم معني دار، و تاثير تيمار در ساير صفات داراي تفاوت معني دار (به جز تخم و لارو سنين اول) در سطح احتمال يك درصد بودند. تفاوت معني داري بين تاثير تيمار در سال، در لاروهاي سنين سوم و شفيره در سطح احتمال يك درصد مشاهده شد. بررسي صفات مورفولوژيكي ميوه نشان داد كه تاثير تيمار در طول، وزن، حجم، چگالي و وزن گوشت ميوه؛ و تاثير تيمار در سال، فقط در طول و عرض ميوه و هسته، و وزن هسته در سطح احتمال يك درصد معني دار بودند. تركيبات شيميايي موجود در روغن نمونه هاي سالم تيمار شده نشان داد كه درصد اسيدهاي چرب غير اشباع اولئيك و لينولئيك، مقادير كلروفيل، كاروتنوييد و فنول كل نسبت به شاهد افزايش يافت. بنابراين، تركيبات اسيد جاسمونيك و اسيد ساليسيليك مي توانند با تاثير بر برخي صفات مورفولوژيكي و افزايش مقادير متابوليت هاي ثانويه ميوه، با ايجاد مقاومت آنتي بيوزي سبب اختلال در چرخه زندگي و كاهش خسارت آفت شوند.