تحليل تغييرات فضايي – زماني عرصه‌هاي منابع طبيعي در ايران

منابع طبيعي نقش اساسي در حفظ تعادل محيط‌زيست، حفظ تنوع زيستي و توسعه اقتصادي ملي دارند، به همين سبب برنامه‌ريزي براي مديريت، ساماندهي و بهره‌برداري بهينه از اين منابع حياتي ضرورت دارد. طي دهه‌هاي اخير متاثر از چالش‌هاي اقليمي، كاهش بارندگي، خشكسالي‌هاي متمادي و ضعف در نظام برنامه‌ريزي كشور، عرصه‌هاي منابع طبيعي به ويژه جنگل‌ها و مراتع دچار تغييرات قابل توجهي شده‌اند. از جمله اين تغييرات مي‌توان به تخريب جنگل‌ها و مراتع اشاره نمود. بنابراين هدف از پژوهش حاضر بررسي تغييرات سطح جنگل‌ها و مراتع كشور طي دوره زماني 1385 تا 1399 در پهنه فضايي ايران است. اين مطالعه از نوع تحقيقات كاربردي و از نظر روش به صورت توصيفي - تحليلي است. داده‌هاي مورد استفاده از مركز آمار ايران استخراج شده است. تحليل داده‌ها با استفاده از تكنيك‌هاي آمار فضايي و در محيط نرم‌افزار Arc Map انجام شده است. يافته‌هاي پژوهش در سطح ملي نشان دهنده كاهش قابل توجه سطح مراتع و افزايش نسبي سطح جنگل‌ها طي دوره زماني مورد بررسي است. در بين استان‌ها نيز 11 استان داراي كاهش در سطح جنگل‌ها و 21 استان داراي كاهش در سطح مراتع بوده‌اند. يافته‌هاي حاصل از تحليل فضايي نيز بيانگر شكل‌گيري سه خوشه داغ مربوط به مقادير بالاي سطح عرصه‌هاي جنگلي در غرب و جنوب كشور و همچنين شكل‌گيري يك خوشه داغ مربوط به مقادير بالاي عرصه‌هاي مرتعي در مناطق مركزي و شرق ايران است.