منطق و ساختار توجيه در گزاره‌هاي علوم انساني اسلامي (با تأكيد بر معيار قرآن كريم)

از مهم‌ترين مسائل معرفت‌شناسي علوم انساني (اسلامي)، مسأله معيارهاي ثبوتي و اثباتي حجيت در سطح گزاره‌ها به‌ويژه ساختار و فرايند توجيه آنها است. گزاره‌هاي علوم انساني، به دو دسته توصيفي و توصيه‌اي تقسيم‌ مي‌شوند. پژوهش حاضر نشان داده است: در سطح ثبوتي، واقع‌نمايي گزاره‌هاي توصيفي، در مطابقت آن‌ها با واقع و نفس الامر است؛ اما واقع‌نمايي گزاره‌هاي توصيه‌اي (ازجمله اعتباريات)، قدري متفاوت است؛ زيرا اعتباريات، تابع احتياجات حياتي و عوامل محيطي بشر بوده و به تبع سير تكاملي زندگي اجتماعي، متغيراند؛ لذا برخي با پذيرش ناواقع‌نمايي در اين حوزه، قائل به نسبيت شده‌اند، زيرا معتقدند اعتبار گزاره‌هاي اعتباري در علوم انساني، وابسته به خواست و قرارداد جامعه است؛ در حالي كه گزاره‌هاي اعتباري نيز داراي نفس الامراند و نفس الامر هر چيزي به حسب خودش است. همچنين معيار اثباتي حجيت گزاره‌هاي علوم انساني و شيوه توجيه آنها عمدتاً بر مدار نظريه ابتناء (مبناگرايي) است. پژوهش حاضر مي‌كوشد با روش عقلي و با بهره‌گيري از برخي آيات قرآن كريم، مسأله معيار صدق و ساختار توجيه انواع گزاره‌هاي علوم انساني را نشان دهد.