تبيين درك مفهوم مراقبت معنوي از ديدگاه بيماران بستري: مطالعه كيفي

سابقه و هدف: مراقبت معنوي عنصر ضروري، حياتي و جزء منحصربه‌فرد مراقبت كل‌نگر است. پزشكان و پرستاران بايد بتوانند در تعاملات خود با بيماران، نيازهاي مرتبط با مراقبت معنوي آنان را شناسايي كنند و به آن پاسخ دهند. ازآنجايي‌كه اين نيازها و راه پاسخ دادن به آن‌ها با توجه به ادراك بيمار كه خود متأثر از تفاوت‌هاي فرهنگي و اجتماعي است، متغير است، مطالعه‌ي حاضر با هدف تبيين درك مراقبت معنوي از ديدگاه بيماران انجام شد. مواد و روش‌‌ها: مطالعه‌ي حاضر به روش كيفي و رويكرد تحليل محتوا در تمام مراكز آموزشي درماني دانشگاه علوم پزشكي قم  در سال 1399 انجام شد. داده‌ها از طريق مصاحبه‌ي عميق نيمه‌ساختارمند با 12 مشاركت‌كننده‌ي بستري در بخش‌هاي داخلي، جراحي، ارتوپدي، شيمي‌درماني و زايمان به روش نمونه‌گيري هدفمند، جمع‌آوري و به‌شيوه‌ي تحليل محتواي قراردادي تجزيه‌وتحليل شد. يافته‌ها: مشاركت‌كنندگان شامل 7 زن و 5 مرد بودند. ميانگين و انحراف معيار سن مشاركت‌كنندگان 10.1±16. 44 سال بود. از تحليل مصاحبه‌هاي انجام‌شده با بيماران، 366 كد اوليه، 10 طبقه‌ي فرعي و 3 طبقه‌ي اصلي استخراج شد كه نشان‌دهنده‌ي ماهيت درك مشاركت‌كنندگان از مراقبت معنوي بود. طبقات شامل  مذهبي (باور به حضور خدا، رعايت احكام شرعي، تكريم باورهاي ديني)، اخلاقي (رعايت حريم خصوصي، مسئوليت‌پذيري، صداقت، رازداري) و عاطفي (حفاظت، حمايت، پيگيري و استمرار مراقبت) بود. نتيجه‌گيري: بر اساس يافته‏هاي اين مطالعه، مراقبت معنوي رويكردي مذهبي و اخلاق‌محور دارد و بايستي به جنبه‌هاي حمايتي آن توجه بيشتري مبذول داشت. با توجه به اينكه از ديدگاه بيماران، مراقبت معنوي شامل مسئوليت‏پذيري، صداقت، رازداري و توجه به ارزش‌هاي اخلاقي و باورهاي مذهبي بود، توصيه مي‌شود ارائه‌كنندگان خدمت در مراقبت از بيمار از اين مفاهيم به‌عنوان منبعي ارزشمند، بهره بگيرند.