تحليل رابطه‌ي حس مكان دوران كودكي و ذائقه‌ي معماري بزرگسالي، مورد مطالعاتي: دانشجويان معماري دانشگاه بين‌المللي امام خميني (ره)

ذائقه معماري نيرويي ذهني است كه بدون هيچ دليل منطقي حس تشخيص ايجاد مي‌كند؛ يك تشخيص ذهني سريع همراه با ظرافت‌هاي احساسي كه به انتخاب‌هاي معماري مي‌انجامد. موضوعي كه نه از دانش، بلكه از بينش معماري منبعث است و بيش از آن‌كه بر داده‌هاي عيني فرد منطبق باشد به انگاره‌هاي شهودي ذهن او متكي است. يكي از راه‌ها براي شناخت رفتار ذائقه‌ي معماري كاربر، شناخت منابعي است كه اين انگاره‌هاي فضايي- شهودي را در ذهن او توليد مي‌كند و حس مكان يكي از همين منابع است. حس مكان كاربر از فضاهاي تجربه‌شده قبلي، عصاره‌اي از دريافت‌هاي شهودي او نسبت به آن فضاهاست كه به صورت يك حس در ذهن او ثبت شده است. حس‌هايي كه ملموس‌ترين آن‌ها را مي‌توان در دوره كودكي او جستجو كرد. هدف از اين پژوهش از يك طرف بازتعريف مفهوم حس مكان دوران كودكي و ذائقه معماري و از طرف ديگر شناخت مؤلفه‌هاي حس مكان كودكي جامعه آماري تحقيق نسبت به بناهاي دوران كودكي آن‌ها است تا چگونگي تأثير اين مؤلفه‌ها بر مؤلفه‌هاي دلپسند ذائقه معماري آن‌ها در دوره بزرگسالي مورد تحليل و تطبيق قرار گيرد. لذا اين پژوهش، از يك طرف به تبيين چيستي ذائقه معماري و حس مكان كودكي پرداخته و از طرف ديگر به اين پرسش پاسخ داده است كه چرا ميان حس مكان كودكي و ذائقه معماري بزرگسالي فرد ارتباط وجود دارد و ماهيت اين ارتباط چگونه است. بر اساس يافته‌هاي اين پژوهش حس مكان فرد نسبت به بناهاي دوره كودكي او به سه دسته كلي حس مكان مثبت (مكان لذت، مكان امن و مكان حسرت)، حس مكان منفي (مكان درد) و حس مكان خنثي (مكان تكرار) تقسيم شده و حس مكان مثبت و به طور خاص مكان حسرت، تأثير محسوسي بر ذائقه معماري بزرگسالي او دارد. در اين پژوهش، هم در جمع‌آوري داده‌ها و هم در طبقه‌بندي آن‌ها از روش‌هاي تركيبي (مصاحبه‌هاي كيفي عميق و وزن‌دهي كمي داده‌هاي آن) استفاده شده و تحليل‌هاي عرضه شده نيز به صورت كيفي و محقق‌محور است.