پژوهشي تاريخي، معناشناختي در ديوارنگاره‌هاي بقعه سهل‌بن علي شهر آستانه (استان مركزي)

بقعه سهل بن علي مزار _مدرسه‌ اي است كه در جنوب غربي استان مركزي در شهر آستانه واقع شده است. براساس شواهد تاريخي هستۀ اصلي اين بنا پيش از دوران صفويه بنياد نهاده شده و داراي تزئينات مختلف از جمله كتيبه‌ نگاري، ديوارنگاري، نقاشي پشت شيشه و... است كه در اين ميان ديوارنگاره ‌ها هم به دليل وسعت بسيار و هم به دليل نقوش جانوري فراوان، آن ‌هم در مكاني مذهبي قابل توجه هستند. به همين منظور اين پژوهش پس از بررسي ويژگي‌ هاي كيفي و همچنين تعيين تاريخ ديوارنگاره ‌ها، با هدف بررسي علل استفاده از نقوش جانوري در مكاني مذهبي، در صدد پاسخ‌گويي به اين سوال است كه به ‌كارگيري نقوش جانوري در بنايي مذهبي بر چه‌ اساس و تحت تاثير چه شرايطي رخ داده است؟ پژوهش پيش رو به روش توصيفي- تحليلي صورت پذيرفته است.روش گردآوري اطلاعات به صورت كتابخانه‌ اي و ميداني(عكاسي، گردآوري اطلاعات بومي و...) صورت گرفته است. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد ديوارنگاره ‌ها تنها جنبه تزئيني نداشته و احتمالا بازتابي از انديشه عرفاني مسلط بر محيط اجتماعي در زمانه خود است كه  نگارگر آن تحت تاثير حضور متصوفه و تسلط خانقاه ‌ها در شهر، سعي در نمادپردازي آيات قرآن با الهام از ادبيات عرفاني و به خصوص مثنوي منطق‌ الطير عطار داشته است. ديوارنگاره‌ ها هم از نظر سبك و هم با استناد به شواهد تاريخي متعلق به دوران قاجار است و داراي درجات مختلف كيفي از نظر شيوه اجرا هستند. از ديگر نتايج اين پژوهش مي ‌توان به يافتن نشانه ‌هايي از ديوارنگاري پنهان شده در زير گچ اشاره نمود كه احتمال وجود نمونه‌ هاي مشابه ديگري را در بنا افزايش مي دهد.