تحليل و واكاوي نظريۀ علاقۀ اجتماعي در اشعار سيمين بهبهاني بر اساس روانشناسي فردگراي آدلر

زمينه و هدف: نقد روانشناسانه از جمله عرصه هاي نوين در حيطۀ پژوهشهاي نقد ادبي معاصر است. يكي از نظريات تأثيرگذار در اين حوزه بمنظور شناخت دقيق شخصيت، انديشه ها و جهان بيني فرد، نظريۀ روانشناسي آلفرد آدلر است. آلفرد آدلر روانشناس برجستۀ اتريشي ميباشد كه برخلاف استادش فرويد، ريشۀ رفتارهاي انسان را نه در سائقه هاي مشكلات و فيزيولوژيكي مادرزاد، بلكه حاصل و برآيند عوامل محيطي و اجتماعي ميداند. آدلر با مطرح نمودن نظريۀ فردنگر، به نقش مؤثر جامعه و محيط پيرامون بر رفتار آدمي تأكيد ورزيد. هدف پژوهش پيش ‌رو تحليل و واكاوي اشعار سيمين بهبهاني، شاعر برجستۀ معاصر، بر مبناي نظريۀ روانشناسي اجتماعي آلفرد آدلر ميباشد. روش مطالعه: روش مطالعه در پژوهش پيش ‌رو توصيفي-تحليلي، بر مبناي مطالعات كتابخانه اي و شيوۀ سندكاوي است. جامعۀ آماري در اين مقاله، مجموعه اشعار سيمين بهبهاني است. نمونه هاي تحليلي و شواهد و مصاديق بصورت گزينشي و سامانمند انتخاب شده است و براي رسيدن به اهداف مقاله و به دست آوردن اطلاعات مورد نياز، اشعاري را كه از جهت مضموني با محتواي پژوهش منطبق است، در حدّ گنجايش اين جستار، مطرح نموده ايم. يافته ها: اشعار سيمين بهبهاني به ميزان بسيار زيادي از مؤلفه ها و گزاره هاي اجتماعي جهت خوانش نقد روانكاوانه از منظر آلفرد آدلر برخوردار است. سيمين شاعري است كه كمال مطلوب او دست يافتن به دنيايي است كه در آن همنوعانش بويژه زنان جامعه در امنيت و آرامش باشند. نتايج: بر اساس نظريۀ علاقۀ اجتماعي در روانشناسي فردگراي آدلر، توجه به ‌علاقۀ اجتماعي در اشعار سيمين بهبهاني در مورد هم‍نوعان خويش خصوصاً زنان، بسيار پررنگ است. سهيم شدن در امور اجتماعي، توجه به نوع‌دوستي، همدلي و همدردي با زنان جامعه در اشعار سيمين باعث ميشود كه بتوان او را تيپ شخصيتي مثبت قلمداد نمود. بطور كلي ميتوان گفت علاقۀ اجتماعي در شعر سيمين در تلاش براي ايجاد شرايطي بهتر براي همنوعان خويش بويژه زنان خلاصه ميشود.