بررسي و تحليل سبك فكري اشعار مرتضي اميري اسفندقه بر اساس نظريۀ سبك شناسي لايه اي

زمينه و هدف: در ميان شاعراني كه پس از انقلاب اسلامي ظهور كرده اند، مرتضي اميري اسفندقه از اعتبار قابل توجهي برخوردار است. او غالباً به موضوعات ديني و غنايي پرداخته است؛ بنابراين اشعار او در سطوح گوناگون قابل تحليل است. در ميان نظريه هاي گوناگون، كه مقولۀ سبك را بررسي كرده اند، سبك شناسي لايه اي در تحقيقات دهه هاي اخير بارها مورد استفاده قرار گرفته است. هدف و مسئلۀ اصلي در پژوهش پيشِ‌ رو، بررسي سبك فكري سروده هاي مرتضي اميري اسفندقه در چهار لايۀ آوايي، لغوي، گفتماني و بلاغي است تا به اين سؤال پاسخ داده شود كه مهمترين گفتمانهاي موجود در سروده هاي شاعر كدام است؟ روش مطالعه: اين تحقيق با استناد به منابع كتابخانه اي و روش توصيفي- تحليلي انجام شده است. يافته ها: در سطح آوايي، اميري با استفاده از جناس و بازيهاي آوايي، بخشي از مفاهيم ذهني مورد نظر خود را به مخاطب انتقال داده است. در لايۀ لغوي، كلمات به كاررفته در اشعار عمدتاً عيني، نشاندار و صريح هستند و كاركرد اصلي آنها تبديل معقولات به محسوسات و تسهيل فرايند درك مخاطب است. واكاوي لايۀ گفتماني نشان ميدهد اميري باورهاي ايدئولوژيك مورد نظرش را تشريح كرده و به سويه هاي عاشقانه نيز پرداخته است؛ همچنين در سطح بلاغي، صور خيالي تشبيه و استعاره، اصليترين عناصر ادبي محسوب ميشوند. نتيجه گيري: بررسي لايه هاي چهارگانۀ اشعار اميري نشان ميدهد كه او همواره سعي كرده است از ظرفيتهاي كلمات استفاده كند تا مفاهيم ديني و ايدئولوژيك و نيز عاشقانه را به مخاطبان خود انتقال دهد.