بررسي واقع‌نگري اجتماعي در برخي از داستانهاي شاهنامه

زمينه و هدف: واقعيّت همان چيزي است كه در زندگي روزمره خود تجربه ميكنيم كه ميتواند شامل موضوعاتي فردي و يا در سطحي اجتماعي باشد. واقع‌نگري اجتماعي در آثار كهن ميتواند ما را در زندگي امروز متاثر از آيين و رسوم گذشتگان نمايد. از اين رو در اين پژوهش با بررسي واقع‌نگري اجتماعي كه در داستانهاي شاهنامه انجام گرفته است به اين هدف مهم دست خواهيم يافت كه سرايندۀ شاهنامه فردوسي چه پيوندهايي بين اسطوره ها و واقعيّت برقرار كرده است چون در ظاهر عامل رويدادها و كنشها فراطبيعي است و غير واقعي جلوه مينمايد در حاليكه اكثر روايتهاي شاهنامه بر پايۀ واقعيّات زندگي ساخته و پرداخته شده است كه نگارنده در اين پژوهش نيز وقايع اجتماعي را از منظر زندگي اجتماعي، اعتقادي، سياسي و فرهنگي در شاهنامه مورد بررسي قرار داده است. روش پژوهش: پژوهش پيش رو، مطالعه اي نظري است كه بشيوۀ پژوهش كتابخانه اي انجام گرديده است. محدوده و جامعۀ اصلي مورد مطالعه شاهنامه فردوسي، آثار و تارنماهاي مرتبط با مطالب پژوهش بوده است كه پس از مطالعه اين آثار، تحليل و نظرات نگارندگان درج گرديده است. يافته هاي پژوهش: در اين پژوهش در مي‌يابيم كه زيربناي اكثر آثار ادبي بر اساس واقعيّت زندگي است و ارتباط و شباهت مظاهر واقعي مندرج در شاهنامه با واقعيّت اجتماعي زندگي ما مطابقت دارد. با اينكه بخش اعظم و هنرمندانۀ شاهنامه ذكر ماجراهاي فراانساني است و ظاهراً در نگاه اول با واقعيّت و منطق زندگي انساني ما جور در نمي‌آيد. نتيجه گيري: پذيرش بسياري از داستانهاي شاهنامه در زندگي ملموس بشري سخت باور است. شاهنامۀ فردوسي با اينكه ظاهري اسطوره اي افسانه اي و غيرواقعي دارد؛ اما در بطن خود ريشه هاي واقعيّت را حفظ كرده است. ميتوان گفت، شاهنامه بر پايۀ واقعيّات زندگي و نه تنها واقعيّات زندگي جماعت ايراني كه واقعيّات زندگي بشري شكل گرفته است.