بررسي پلي‌مورفيسم rs4253778 مربوط به ژن گيرنده فعال‌كننده تكثير پراكسيزوم الفا در گيرندگان پيوند كليه تحت درمان با راپامايسين در استان آذربايجان غربي (ايران)

پيش‌زمينه و هدف: راپامايسين (سيروليموس) جزء داروهاي سركوب‌كننده سيستم ايمني و مهاركننده مسير mTOR است. سيرو ليموس در پيشگيري از رد پيوند كليه در گيرندگان پيوند كليه مؤثر است. سيروليموس نه‌تنها دارو مهاري كننده هدف راپامايسين است بلكه به‌عنوان يك سوبسترا براي زير خانواده‌هاي آنزيم‌هاي سيتوكروم P450 و براي پمپ‌هاي خروجي چند دارويي محسوب مي‌شود. نتايج مطالعات اخير نشان داده است گيرنده‌هاي فعال‌كننده تكثير پروكسيزومي به‌عنوان گروهي از گيرنده‌هاي هسته‌اي، اثرات سلولي متعددي دارند و پلي‌مورفيسم‌هاي ژنتيكي آن‌ها در ارتباط با ساير ژن‌ها در ايجاد پاسخ‌هاي سيستم ايمني انسان نقش مهمي دارند. هدف از انجام اين مطالعه تعيين پلي‌مورفيسم rs4253778 ژن گيرنده فعال‌كننده تكثير پراكسيزوم الفا (PPARα) در گيرندگان پيوند كليه تحت درمان با راپامايسين و افراد كنترل سالم در استان آذربايجان غربي (ايران) و مقايسه آن‌ها با يكديگر بود.مواد و روش‌ كار: در اين مطالعه مورد-شاهدي، 40 نفر بيمار گيرنده پيوند كليه و تحت درمان با راپامايسين به ميزان يك ميلي‌گرم (به‌عنوان گروه بيمار) و 63 نفر در گروه كنترل سالم (به‌عنوان گروه كنترل) ارزيابي شدند. نمونه‌گيري از افراد در درمانگاه پيوند كليه بيمارستان امام خميني (ره) شهرستان اروميه تحت نظر پزشك فوق تخصص كليه انجام گرفت. براي استخراج DNA ژنومي از روش نمك اشباع استفاده شد. محصولات PCR بعد از برش انزيمي با آنزيم TaqІ آناليز شدند. با شمارش مستقيم آلل‌ها و ژنوتيپ‌هاي مشاهده شده و نيز تعداد كل نمونه‌ها داده به دست مي‌آيد. سپس با استفاده از برنامه اكسل با طراحي تست كاي دو و يا تست فيشر در جدول 2×2 آناليز نتايج و داده‌ها انجام شد. اختلاف سطح معني‌داري دو گروه معادل 0.05 قلمداد گرديد.يافته‌ها: فراواني ژنوتايپ هموزيگوت G/G PPARα rs4253778 و ژنوتايپ هتروژيگوت G/C PPARα rs4253778 مشاهده‌شده در گروه كنترل سالم مطالعه حاضر به ترتيب برابر با (63.49درصد)40 و (36.51درصد)23 بود. در گروه كنترل سالم ژنوتايپ هموزيگوت C/C PPARα rs4253778 مشاهده نشد. فراواني ژنوتايپ هموزيگوت G/G، ژنوتايپ هتروژيگوت G/C و ژنوتايپ هموزيگوت C/C در بيوماركر PPARα rs4253778 در گروه بيمار به ترتيب برابر با (72.5درصد)29، (22.5درصد)9 و (5درصد)2 بود. مقايسه فراواني‌هاي موردنظر در دو گروه نشان داد ازلحاظ آماري اختلاف معني‌داري وجود ندارد (0.05P ). در اين مطالعه فراواني آلل‌هاي G و C PPARα rs4253778 در گروه بيماران به ترتيب برابر با 0.84 و 0.16؛ و در كنترل سالم به ترتيب برابر با 0.81 و 0.19 بود.بحث و نتيجه‌گيري: در مطالعه حاضر ارتباط معني‌داري بين پلي‌مورفيسم PPARα rs4253778 G C و مصرف غلظت پايين راپامايسين به ميزان يك ميلي‌گرم وجود نداشت. مطالعات بيشتر با تعداد نمونه بيشتر توصيه مي‌شود.