بررسي تاثير گرايش سرمايه‌گذار بر كارايي مدل‌هاي قيمت‌گذاري عاملي

جريان نوين مطالعات مالي كه بر توجيه بي‏قاعدگي‌هاي ارزش‌گذاري از طريق مالي رفتاري تاكيد دارد، از افزودن عوامل مرتبط با رفتار سرمايه‌گذاران به مدل‌هاي عاملي كلاسيك در جهت افزايش كارايي آن‌ها دفاع مي‌كند. اهداف پژوهش حاضر، بررسي كارايي مدل‌هاي قيمت‌گذاري دارايي‌هاي سرمايه‌اي و سه عاملي فاما و فرنچ در صنعت بانك‌ها و موسسات اعتباري و نقش متغير گرايش سرمايه‌گذار در تقويت قدرت توضيح‌دهندگي اين مدل‌ها است. پژوهش حاضر از روش حداقل مربعات تعميم‌يافته براي داده‏هاي 10 بانك پذيرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طي دوره زماني فروردين 1392 تا آبان 1401 استفاده مي‏كند. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه عوامل مازاد بازده بازار و اندازه داراي اثر معني‏دار مثبت بر مازاد بازدهي بانك‌هاست و عامل مازاد بازده بازار داراي بيشترين اثر بر عملكرد تعديل‌شده با ريسك بانك‌ها است. همچنين عامل گرايش سرمايه‌گذار نيز ضمن تاثير معني‏دار مثبت بر مازاد بازدهي بانك‌ها، قابليت توضيح‌دهندگي مدل‌هاي قيمت‌گذاري دارايي‌هاي سرمايه‌اي و سه عاملي فاما و فرنچ را افزايش مي‌دهد. بنابراين افزودن متغير گرايش سرمايه‌گذار به مدل‌هاي عاملي مي‌تواند با تبيين مناسب‌تر رفتار بازده و عوامل تاثيرگذار بر آن، سبب تسهيل سياست‌گذاري‌ در حوزه بازار سرمايه شود.