ارزشيابي برنامه مراقبت‌هاي ادغام‌يافته و جامع سالمندي در مراكز مراقبت سلامت مبتني‌ بر الگوي CIPP (زمينه، درونداد، فرآيند و برونداد): مطالعه موردي استان قم

زمينه و هدف: برنامه مراقبت‌هاي ادغام‌يافته و جامع سالمنديِ وزارت بهداشت، به منظور حفظ و ارتقاء سلامت سالمندان طراحي شده و در حال اجرا است. براي تعيين اينكه چگونه اين برنامه نياز به اصلاح يا بهبود فرايند دارد؛ يك ارزيابي جامع، ضروري به نظر مي‌رسد. با وجود گذشت يك دهه از اجراي اين برنامه، تاكنون پژوهشي در مورد ارزشيابي آن انجام نشده است؛ لذا اين پژوهش با هدف ارزشيابي برنامه مراقبت‌هاي ادغام‌يافته و جامع سالمنديِ وزارت بهداشت مبتني بر الگوي CIPP (زمينه، درونداد، فرآيند و برونداد) در استان قم انجام شد.روش كار: پژوهش حاضر از نوع توصيفي-تحليلي مقطعي است. جامعه آماري، شامل كليه كاركنان مراكز بهداشتي استان قم بود. ابزار گردآوري داده ها، پرسشنامه دوبخشي شامل مشخصات دموگرافيك و پرسشنامه محقق ساخته ارزشيابي برنامه جاري مراقبت سالمندان براساس چهار حيطه الگوي ارزشيابي CIPP بود. افراد داراي معيارهاي ورود به مطالعه، به روش نمونه گيري سرشماري وارد مطالعه شدند. پس از تكميل پرسشنامه ها، داده ها توسط نرم افزار SPSS 24  مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.نتايج: ميانگين و انحراف معيار سن شركت كنندگان 6.98±34.92 سال و 140 نفر (84.3 %) زن بودند. در حيطه زمينه، ميانگين نمره گويه «نياز گروه هدف به برنامه» 1.01±3.71 و «شناسايي پتانسيل‌هاي ساير سازمان‌هاي تأثيرگذار در اجراي برنامه» 0.99±2.21 بود. در حيطه درونداد، ميانگين نمره گويه «مشخص شدن مخاطبان برنامه» 0.95±3.70 و «بودجه و اعتبار لازم براي برنامه» 0.95 ± 2.23 بود. در حيطه فرآيند، ميانگين نمره گويه «ارزيابي برنامه توسط مسئولان و پرسنل مجري» 0.90±3.16 و «ثبت و نگهداري مشكلات پيش‌آمده در حين برنامه» 0.85±2.69 بود. در حيطه برونداد، ميانگين نمره گويه «رضايت از علاقه به كار و تعهد و وجدان كاري» 0.81 ± 3.65 و «انجام مطالعه موردي در اين زمينه» 1.01 ± 2.64 بود. در ارزشيابي كلي برنامه، ميانگين نمره گويه «ضرورت برنامه» 0.89 ± 2.88 و «كيفيت ارائه برنامه» 0.80 ± 2.12 بود.نتيجه گيري: در پژوهش حاضر، ارزﺷﻴﺎﺑﻲ برنامه مراقبت هاي ادغام يافته و جامع سالمندي وزارت بهداشت با استفاده از الگوي CIPP، منجر به شناسايي ﻧﻘﺎط ﻗﻮت و ﺿﻌﻒ اين برنامه با توجه به نقطه نظرات كاركنان مراكز بهداشتي استان قم گرديد. بنابراين، سياستگذاران و مسئولين امر مي توانند با استفاده از اين يافته ها، ﻣﻮﺟﺒﺎت ارﺗﻘﺎء هرچه بيشتر اين برنامه را ﻓﺮاﻫﻢ آورند.